Hangi cümlede 'ki' ilgi zamiri veya sıfat yapan ek olarak kullanılmamıştır?
A) Senin odan dağınık, benimki düzenli.
B) Dünkü film çok sıkıcıydı.
C) Öyle hızlı yürüdü ki yetişemedim.
D) Masadaki defter senin mi?
Merhaba sevgili öğrenciler!
'Ki'nin Türkçede farklı görevleri vardır ve bu görevleri ayırt etmek, dil bilgisi konularında oldukça önemlidir. Bu soruda, 'ki'nin ilgi zamiri veya sıfat yapan ek olarak kullanılmadığı cümleyi bulmamız isteniyor. Haydi, seçenekleri tek tek inceleyelim:
-
'Ki'nin Görevleri Nelerdir?
- İlgi Zamiri Olan '-ki': Bir ismin yerini tutar ve genellikle "-nınki", "-nimki" şeklinde kullanılır. Bitişik yazılır. (Örnek: "Benim kalemim kayboldu, seninki nerede?" - seninki = senin kalemin)
- Sıfat Yapan '-ki' Eki: Bir isme gelerek onu sıfat yapar. Genellikle yer veya zaman bildirir ve "hangi?" veya "ne zaman?" sorularına cevap verir. Bitişik yazılır. (Örnek: "Evdeki hesap çarşıya uymaz." - hangi hesap? evdeki hesap)
- Bağlaç Olan 'ki': İki cümleyi veya cümle değerindeki sözcükleri birbirine bağlar. Ayrı yazılır ve genellikle bir açıklama, sebep-sonuç ilişkisi veya pekiştirme anlamı katar. (Örnek: "O kadar yorgunum ki uyuyakalacağım.")
-
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Senin odan dağınık, benimki düzenli.
- Buradaki 'benimki' ifadesi, 'benim odam' anlamına gelir. 'Ki' eki, 'oda' isminin yerini tutmuştur. Bu nedenle, buradaki '-ki' ilgi zamiridir.
- B) Dünkü film çok sıkıcıydı.
- Buradaki 'dünkü' ifadesi, 'dün olan film' anlamına gelir. 'Ki' eki, 'dün' kelimesini 'film' isminin sıfatı yapmıştır (Hangi film? Dünkü film). Bu nedenle, buradaki '-ki' sıfat yapan ektir.
- C) Öyle hızlı yürüdü ki yetişemedim.
- Buradaki 'ki' ayrı yazılmıştır ve 'Öyle hızlı yürüdü' ile 'yetişemedim' cümlelerini birbirine bağlamıştır. Bu 'ki', bir açıklama veya sonuç bildiren bağlaç olan 'ki'dir.
- D) Masadaki defter senin mi?
- Buradaki 'masadaki' ifadesi, 'masada bulunan defter' anlamına gelir. 'Ki' eki, 'masa' kelimesini 'defter' isminin sıfatı yapmıştır (Hangi defter? Masadaki defter). Bu nedenle, buradaki '-ki' sıfat yapan ektir.
Gördüğümüz gibi, A seçeneğinde ilgi zamiri, B ve D seçeneklerinde sıfat yapan ek olarak kullanılan 'ki' varken, C seçeneğinde 'ki' bir bağlaç olarak kullanılmıştır. Soru bizden ilgi zamiri veya sıfat yapan ek olarak kullanılmayanı bulmamızı istediği için doğru cevap C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
