'Bütün' kelimesi hangi cümlede belgisiz sıfat görevindedir?
A) Bütün bunları sen mi yaptın?
B) Bütün gün ders çalıştım.
C) Bütün ödevlerimi bitirdim.
D) Bütünüyle haklısın.
Sevgili öğrenciler, bu soruda 'bütün' kelimesinin hangi cümlede belgisiz sıfat olarak kullanıldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle belgisiz sıfatın ne olduğunu hatırlayalım:
- Belgisiz Sıfat (İndefinite Adjective): Bir ismi sayı, miktar, yer veya zaman bakımından tam olarak belirtmeyen, genel ve belirsiz bir şekilde niteleyen veya belirten sıfatlardır. İsmin önüne gelerek onu belirsiz bir şekilde işaret ederler. Örneğin: bazı insanlar, birçok öğrenci, her gün, birkaç kitap, bütün çocuklar gibi.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bütün bunları sen mi yaptın?
- Burada 'bütün' kelimesi 'bunları' kelimesini belirtiyor. 'Bunları' bir işaret zamiridir. Sıfatlar isimleri niteler veya belirtir, zamirleri değil. Bu nedenle 'bütün' kelimesi burada belgisiz sıfat görevinde değildir.
- B) Bütün gün ders çalıştım.
- Burada 'bütün' kelimesi 'gün' ismini belirtiyor. 'Bütün gün' ifadesi, günün tamamını, yani sürenin tamamını ifade eder. Bu ifade, genellikle bir zaman zarfı öbeği olarak kullanılır ve "tüm gün boyunca" anlamı taşır. 'Bütün' kelimesi burada 'gün' ismini nicelik yönünden belirtse de, cümlenin genelinde zaman zarfı görevi üstlenir ve 'belirsizlik'ten ziyade 'tamamını' vurgular. Belgisiz sıfatın temel özelliği olan 'hangi' sorusuna belirsiz bir yanıt verme durumu burada tam olarak gerçekleşmez.
- C) Bütün ödevlerimi bitirdim.
- Burada 'bütün' kelimesi 'ödevlerimi' ismini belirtiyor. 'Ödevler' bir isimdir. 'Bütün ödevlerimi' ifadesi, hangi ödevler olduğu (matematik, Türkçe, fen vb.) tam olarak belirtilmeden, sahip olunan tüm ödevleri genel ve belirsiz bir şekilde ifade ediyor. 'Hangi ödevler?' sorusuna "bütün ödevler" cevabı veriliyor ve bu cevap belirli bir ödevi değil, genel bir niceliği belirsiz bir şekilde işaret ediyor. Bu durum, belgisiz sıfatın tanımına tamamen uymaktadır.
- D) Bütünüyle haklısın.
- Burada 'bütünüyle' kelimesi, 'bütün' kelimesinden türemiş bir zarftır. 'Haklısın' yüklemini (fiilimsiyi) durum yönünden belirtiyor. 'Nasıl haklısın?' sorusuna 'bütünüyle' cevabını verir. Zarf olduğu için sıfat görevinde değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, 'bütün' kelimesinin bir ismi belirsiz bir şekilde belirttiği ve belgisiz sıfat görevinde kullanıldığı cümle C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
