Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek fiziksel ve kimyasal ayrışma arasındaki farkı daha iyi anlamanıza yardımcı olacağım. Unutmayın, her adımda yeni bir şeyler öğreniyoruz!
Sorumuz fiziksel ayrışma türlerinden hangisinin olmadığını soruyor. Öyleyse, önce fiziksel ayrışmanın ne olduğuna bir göz atalım:
- Fiziksel Ayrışma: Kayaçların kimyasal yapısı değişmeden, sadece fiziksel olarak parçalanmasıdır. Yani, kayaç daha küçük parçalara ayrılır ama mineral yapısı aynı kalır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Donma-Çözülme: Su, kayaçlardaki çatlaklara sızar ve donduğunda genleşir. Bu genleşme, çatlakları genişleterek kayacın parçalanmasına neden olur. Bu fiziksel bir olaydır.
- B) Isınma-Soğuma: Kayaçlar, gündüz ısınır ve genleşir, gece ise soğur ve büzülür. Bu sürekli genleşme ve büzülme, kayaçlarda gerilime neden olarak zamanla çatlamalarına ve parçalanmalarına yol açar. Bu da fiziksel bir ayrışmadır.
- C) Organik Asitlerin Etkisi: Organik asitler (örneğin, bitki köklerinden salgılanan asitler), kayaçların mineralleriyle kimyasal reaksiyona girerek onları çözer. Bu, kayacın kimyasal yapısını değiştirdiği için kimyasal bir ayrışmadır.
- D) Tuz Çatlaması: Tuzlu suyun buharlaşması sonucu kayaç yüzeyinde tuz kristalleri oluşur. Bu kristaller büyüdükçe kayaç üzerinde basınç uygular ve çatlaklara neden olur. Bu fiziksel bir olaydır.
- E) Kök Basıncı: Bitki kökleri büyüdükçe kayaçlardaki çatlaklara girer ve basınç uygulayarak kayacın parçalanmasına neden olur. Bu da fiziksel bir ayrışmadır.
Gördüğümüz gibi, A, B, D ve E seçenekleri fiziksel ayrışma örnekleridir. Ancak C seçeneği, kimyasal bir ayrışma türünü ifade etmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
