Mustafa Kemal Paşa, hangi görevle Samsun'a gönderilmiştir?
A) İstanbul Hükümeti'nin temsilcisi olarak bölgedeki asayişi sağlamak
B) Doğu Cephesi'nde savaşmak
C) TBMM'yi kurmak
D) İtilaf Devletleri ile anlaşma yapmak
Sevgili öğrenciler, bu soru, Kurtuluş Savaşı'mızın başlangıcındaki çok önemli bir dönüm noktasını anlamamızı sağlıyor. Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a gönderiliş amacı, hem resmi görevi hem de onun bu görevi nasıl bir fırsata dönüştürdüğü açısından büyük önem taşır. Şimdi adım adım inceleyelim:
- Soru Ne İstiyor? Soru, Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul Hükümeti tarafından Samsun'a gönderilişindeki "resmi görevi"ni soruyor. Yani, ona verilen yetki ve sorumluluk neydi?
- Mondros Ateşkes Antlaşması ve Sonrası: Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin ordularını terhis etmesini ve İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehdit eden herhangi bir durumda stratejik noktaları işgal etme hakkını içeriyordu. Bu durum, Anadolu'da yer yer işgallere ve direniş hareketlerine yol açtı.
- Anadolu'daki Durum: Özellikle Karadeniz bölgesinde, Rum çetelerinin faaliyetleri ve Türk halkının buna karşı direnişi vardı. İtilaf Devletleri, özellikle İngilizler, bu durumu bahane ederek bölgede asayişin bozulduğunu ve Mondros'un 7. maddesi gereği bölgeyi işgal edebileceklerini belirtiyorlardı.
- Mustafa Kemal Paşa'nın Görevlendirilmesi: İstanbul Hükümeti, İngilizlerin baskısıyla, bölgedeki karışıklığı gidermek, Türk direnişini bastırmak, halkın elindeki silahları toplamak ve asayişi sağlamak amacıyla Mustafa Kemal Paşa'yı 9. Ordu Müfettişi (daha sonra 3. Ordu Müfettişi) olarak Samsun'a gönderdi. Ona geniş yetkiler verilmişti.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) İstanbul Hükümeti'nin temsilcisi olarak bölgedeki asayişi sağlamak: İşte bu, Mustafa Kemal Paşa'ya verilen resmi görevdi. Bölgedeki Türk direnişini durdurmak, halkın elindeki silahları toplamak ve İngilizlerin işgaline zemin hazırlayan karışıklığı gidermek onun resmi sorumluluğuydu. Ancak Mustafa Kemal Paşa, bu görevi milli mücadeleyi başlatmak için bir kılıf olarak kullanmıştır.
- B) Doğu Cephesi'nde savaşmak: Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a gönderildiği dönemde Doğu Cephesi'nde aktif bir savaş durumu yoktu ve onun görevi bu değildi. Doğu Cephesi'nde daha çok Kazım Karabekir Paşa etkindi.
- C) TBMM'yi kurmak: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıktıktan sonraki süreçte, Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi, Sivas Kongresi gibi adımların ardından Ankara'da kurulmuştur. Samsun'a gönderiliş amacı bu değildi, bu onun Samsun'a çıktıktan sonraki hedefi haline gelmiştir.
- D) İtilaf Devletleri ile anlaşma yapmak: Mustafa Kemal Paşa'nın görevi İtilaf Devletleri ile anlaşma yapmak değil, tam tersine onların Mondros Ateşkesi'ne uygun taleplerini yerine getirmekti (resmi olarak). Anlaşma yapmak diplomatik bir görevdi ve o dönemde bu tür bir yetkisi yoktu.
Bu bilgiler ışığında, Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a gönderilişindeki resmi görevin, İstanbul Hükümeti'nin temsilcisi olarak bölgedeki asayişi sağlamak olduğunu açıkça görüyoruz. O, bu görevi milli mücadeleyi başlatmak için bir fırsat olarak değerlendirmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
