Edebiyat ile müzik arasındaki en belirgin benzerlik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Görsel ögeler kullanma
B) Ritim ve ahenge sahip olma
C) Üç boyutlu eserler verme
D) Somut malzemeler kullanma
Sevgili öğrenciler, bu soru edebiyat ve müzik gibi farklı sanat dalları arasındaki ortak noktaları anlamamızı istiyor. Her sanat dalının kendine özgü ifade biçimleri olsa da, bazı temel prensiplerde birbirlerine yaklaşabilirler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Görsel ögeler kullanma: Edebiyat, kelimeler aracılığıyla zihnimizde imgeler oluşturur ancak doğrudan görsel bir sanat değildir. Müzik ise işitsel bir sanattır ve görsel ögeler kullanmaz. Bu nedenle, bu seçenek doğru bir benzerlik değildir.
- B) Ritim ve ahenge sahip olma: İşte bu, edebiyat ve müziğin en belirgin ortak noktalarından biridir.
- Müzikte: Ritim (seslerin ve suskunlukların belirli bir düzen içinde tekrarı) ve ahenk (armoni, seslerin kulağa hoş gelecek şekilde bir araya gelmesi) müziğin temel yapı taşlarıdır. Bir şarkının temposu, vuruşları ritmi oluştururken, notaların birleşimi ahengi sağlar.
- Edebiyatta: Özellikle şiirde, kelimelerin ve hecelerin belirli bir düzenle sıralanması (vezin, ölçü) ritmi oluşturur. Ses uyumları (aliterasyon, asonans), kafiyeler ve cümlelerin akıcılığı ise bir tür ahenk ve melodi yaratır. Nesirde bile (roman, öykü), cümlelerin kuruluşu, kelime seçimleri ve paragraf akışı bir ritim ve ahenk barındırır. Okurken hissettiğimiz akıcılık, bu ritim ve ahengin sonucudur.
Bu nedenle, her iki sanat dalı da zaman içinde düzenlenmiş ses ve sessizlik örüntüleri aracılığıyla ritim ve ahenk barındırır.
- C) Üç boyutlu eserler verme: Üç boyutlu eserler vermek heykel, mimari gibi sanat dallarının özelliğidir. Edebiyat ve müzik, fiziksel olarak üç boyutlu eserler ortaya koymazlar. Edebiyat zihinsel dünyalar kurar, müzik ise işitsel bir deneyim sunar. Bu seçenek yanlıştır.
- D) Somut malzemeler kullanma: Resim tuval ve boya, heykel taş veya metal gibi somut malzemeler kullanır. Müzik, ses dalgalarını ve enstrümanları kullanır ancak sanatın kendisi (melodi, armoni) somut bir malzeme değildir, daha çok soyut bir düzenlemedir. Edebiyat ise kelimeleri, yani soyut sembolleri kullanır. Kağıt veya ekran fiziksel bir araç olsa da, sanatın kendisi somut bir malzeme değildir. Bu nedenle, bu da en belirgin benzerlik değildir.
Görüldüğü gibi, edebiyat ve müzik arasındaki en temel ve belirgin ortak nokta, her ikisinin de ritim ve ahenk prensiplerine dayanmasıdır. Her ikisi de zaman içinde gelişen, seslerin ve sessizliklerin düzenlenmesiyle anlam ve duygu aktaran sanatlardır.
Cevap B seçeneğidir.
