Edebiyatın güzel sanatlarla ilişkisi 9. sınıf Test 1

Bir romanda mekan tasvirleri okuyucunun zihninde adeta bir resim oluşturur. Yazarın kelimelerle yaptığı bu betimlemeler, ressamın tuval üzerinde renklerle yaptığı kompozisyona benzer.
Bu benzerlik edebiyatın hangi yönünü öne çıkarmaktadır?

A) Öğreticilik
B) Görselliği çağrıştırma
C) Nesnellik
D) Bilimsellik

Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı neden seçtiğimizi anlayalım.

• Soruyu Anlayalım: Soru, bir romandaki mekan tasvirlerinin okuyucunun zihninde bir resim oluşturduğunu ve bunun bir ressamın tuval üzerindeki kompozisyonuna benzediğini söylüyor. Bize bu benzerliğin edebiyatın hangi yönünü öne çıkardığını soruyor. Anahtar kelimeler "resim oluşturur" ve "ressamın kompozisyonuna benzer".
• Benzetmeyi Çözümleyelim: Yazarın kelimelerle yaptığı betimlemeler, okuyucunun hayal gücünü harekete geçirerek zihninde canlandırmalar yapmasını sağlar. Tıpkı bir ressamın renklerle somut bir görüntü oluşturması gibi, yazar da kelimelerle okuyucunun zihninde soyut bir görüntü, bir sahne yaratır. Bu, edebiyatın okuyucuya bir şeyi "görselleştirme" yeteneğiyle ilgilidir.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Öğreticilik: Edebiyatın öğretici yönü, bilgi verme, ders çıkarma veya ahlaki bir mesaj iletme amacı taşımasıdır. Soru metnindeki "resim oluşturma" benzetmesi doğrudan öğreticilikle ilgili değildir.
  • B) Görselliği çağrıştırma: Bu seçenek, metinde anlatılanların okuyucunun zihninde görsel imgeler, sahneler veya tablolar oluşturması anlamına gelir. Soru metnindeki "zihninde adeta bir resim oluşturur" ve "ressamın tuval üzerinde renklerle yaptığı kompozisyona benzer" ifadeleri tam olarak bu durumu anlatmaktadır. Yazarın kelimeleri, okuyucunun gözünde canlanan bir tablo gibidir.
  • C) Nesnellik: Nesnellik, kişisel duygu ve yorumlardan arınmış, tarafsız bir anlatım demektir. Edebi tasvirler genellikle yazarın öznel bakış açısını ve sanatsal yorumunu içerir, bu nedenle nesnellikle doğrudan ilişkili değildir.
  • D) Bilimsellik: Bilimsellik, olaylara veya konulara bilimsel yöntemlerle yaklaşma, kanıtlara dayalı olma durumudur. Edebiyat bir sanat dalıdır ve bilimsellikle değil, estetik ve duygusal ifadeyle ilgilenir. Resim benzetmesi bilimsellikle alakalı değildir.
• Doğru Cevabı Bulalım: Görüldüğü gibi, yazarın kelimelerle okuyucunun zihninde "resim oluşturması" ve bunun "ressamın kompozisyonuna" benzetilmesi, edebiyatın okuyucunun hayal gücünü kullanarak görsel imgeler yaratma gücünü, yani "görselliği çağrıştırma" yönünü vurgulamaktadır.

Cevap B seçeneğidir.