Harika bir soru! Denizanasının yaşam döngüsü, doğanın ne kadar çeşitli ve ilginç olabileceğinin güzel bir örneğidir. Şimdi bu soruyu adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, denizanası (ve genel olarak knidliler) yaşam döngülerinde genellikle iki ana vücut formuna sahiptir: polip ve medusa.
- Polip formu genellikle sabit, yani bir yere tutunmuş (sessil) bir yaşam sürer. Silindirik bir vücuda ve yukarıya doğru uzanan dokunaçlara sahiptir. Mercanlar ve deniz şakayıkları yaşamlarının büyük bir kısmını polip formunda geçirirler. Denizanası yaşam döngüsünde ise, larva evresinden sonra zemine tutunarak polip formuna geçer.
- Medusa formu ise serbest yüzen, çan veya şemsiye şeklinde bir vücuda sahiptir. Dokunaçları aşağıya doğru sarkar ve su içinde hareket ederek avlanır. Denizanası dediğimizde aklımıza gelen o tanıdık form, medusa formudur. Bu form, genellikle cinsel üremenin gerçekleştiği evredir.
- Denizanasının yaşam döngüsüne baktığımızda, genellikle şu aşamalar görülür:
- Yetişkin medusalar (serbest yüzen form) cinsel olarak ürer ve yumurta ile sperm bırakır.
- Döllenme sonucu oluşan planula larva (serbest yüzen, kirpikli bir larva formu) belirli bir süre suda yüzer.
- Planula larva daha sonra uygun bir zemine tutunarak sabit bir polipe dönüşür.
- Polip, eşeysiz üreme yoluyla küçük efiralar (genç medusalar) tomurcuklar halinde serbest bırakır.
- Bu efiralar büyüyerek yetişkin medusa formuna ulaşır ve döngü devam eder.
- Soru, "yaşam döngüsünde görülen serbest yüzen forma" ne ad verildiğini soruyor. Medusa, denizanasının en bilinen ve genellikle cinsel üremeyi gerçekleştiren serbest yüzen formudur. Larva da serbest yüzer ancak bu, yetişkin formu temsil etmez.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Polip: Bu, genellikle sabit (sessil) olan formdur. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- B) Medusa: Bu, denizanasının serbest yüzen, çan şeklindeki yetişkin formudur ve cinsel üremeyi gerçekleştirir. Bu tanıma tamamen uyar.
- C) Larva: Denizanasının yaşam döngüsünde serbest yüzen planula larvası bulunur, ancak soru genel olarak "serbest yüzen forma" atıfta bulunuyor ve medusa, yaşam döngüsünün en belirgin ve yetişkin serbest yüzen aşamasıdır.
- D) Sölenter: Bu, denizanasının ait olduğu hayvan grubunun (Cnidaria) eski adıdır. Bir yaşam döngüsü formu değildir.
Bu bilgiler ışığında, denizanasının yaşam döngüsünde görülen serbest yüzen forma medusa adı verilir.
Cevap B seçeneğidir.
