Sevgili öğrenciler, bu soruda yer şekillerinin nasıl oluştuğunu, özellikle de biriktirme faaliyetleri sonucunda meydana gelenleri anlamamız isteniyor. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- Biriktirme faaliyetleri nedir?
- Rüzgar, akarsu, buzullar veya dalgalar gibi dış kuvvetlerin taşıdığı malzemeleri (kum, çakıl, kil vb.) bir yerde toplayıp yığmasıyla oluşan süreçlere biriktirme denir. Bu birikimler zamanla çeşitli yer şekillerini oluşturur.
- A) Kanyonlar:
- Kanyonlar, akarsuların sert kayaçları aşındırarak (oyarak) derin ve dar vadiler oluşturmasıyla meydana gelir. Bu bir aşınım (erozyon) şeklidir, biriktirme değil.
- B) Delta ovaları:
- Delta ovaları, akarsuların taşıdığı alüvyonları (kum, kil, mil gibi malzemeler) denize veya göle döküldüğü yerde biriktirmesiyle oluşan üçgen biçimli verimli düzlüklerdir. Bu, doğrudan biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşan bir yer şeklidir.
- C) Vadiler:
- Vadiler, akarsuların veya buzulların yeryüzünü aşındırarak oluşturduğu uzun ve çukur alanlardır. Vadilerin kendisi bir aşınım şeklidir. İçlerinde birikimler olsa da, vadinin oluşumu aşınıma dayanır.
- D) Dağlar:
- Dağlar, genellikle yer kabuğundaki tektonik hareketler (kırılma, kıvrılma) veya volkanik faaliyetler sonucunda yükselen büyük yer şekilleridir. Dağların oluşumu temel olarak biriktirme değil, yer kabuğu hareketleri ve aşınma-taşınma süreçleriyle ilişkilidir.
Yukarıdaki açıklamalara baktığımızda, akarsuların taşıdığı malzemeleri biriktirmesiyle oluşan yer şeklinin delta ovaları olduğunu görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
