Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'edebi söyleyişin inceliğini yansıtan' bir ifade kullanılmıştır?
A) Toplantı saat dokuzda başlayacak.
B) Yağmur şiddetli bir şekilde yağıyordu.
C) Gözleri, deniz feneri gibi yol gösteriyordu karanlıkta.
D) Bu kitap çok sürükleyiciydi, bir solukta okudum.
E) Hava bugün oldukça soğuktu.
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu birlikte adım adım inceleyelim ve edebi söyleyişin inceliğini en iyi yansıtan ifadeyi bulalım.
Öncelikle "edebi söyleyişin inceliğini yansıtan" ne demek, onu hatırlayalım. Bu, bir ifadenin sıradan anlatımın ötesine geçerek, daha sanatsal, etkileyici ve düşündürücü bir şekilde ifade edilmesi anlamına gelir. Genellikle mecazlar, benzetmeler, kişileştirmeler gibi edebi sanatlar kullanılarak yapılır.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Toplantı saat dokuzda başlayacak. Bu cümle, basit bir bilgi veriyor. Herhangi bir edebi sanat veya incelik içermiyor.
- B) Yağmur şiddetli bir şekilde yağıyordu. Bu cümle de yağmurun durumunu anlatıyor ancak sıradan bir ifadeyle. "Şiddetli" kelimesi durumu belirtiyor ama edebi bir incelik katmıyor.
- C) Gözleri, deniz feneri gibi yol gösteriyordu karanlıkta. İşte bu! Bu cümlede "gözleri"nin "deniz feneri"ne benzetilmesi var. "Deniz feneri" benzetmesi, gözlerin yol gösterici, aydınlatıcı özelliğini vurgulayarak edebi bir incelik katıyor. Bu bir benzetme sanatıdır ve anlatımı zenginleştiriyor.
- D) Bu kitap çok sürükleyiciydi, bir solukta okudum. "Sürükleyici" kelimesi kitabın etkisini belirtiyor. "Bir solukta okudum" ifadesi abartı (mübalağa) içeriyor ancak C seçeneğindeki benzetme kadar belirgin bir edebi incelik taşımıyor.
- E) Hava bugün oldukça soğuktu. Bu cümle de basit bir durumu ifade ediyor. Herhangi bir edebi sanat veya incelik bulunmuyor.
Gördüğümüz gibi, C seçeneğindeki benzetme (teşbih) sanatı, ifadeye edebi bir derinlik ve incelik katıyor. Diğer seçenekler ise daha düz ve sıradan ifadeler içeriyor.
Cevap C seçeneğidir.
