9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı Senaryo 5 Test 2

Aşağıdaki paragrafta edebî söyleyişin inceliğini yansıtma açısından bir eksiklik bulunmaktadır. Bu eksiklik, hangi seçenekte doğru açıklanmıştır? 'Sabah oldu. Güneş çıktı. Kuşlar öttü. Herkes uyandı. Yeni bir gün başladı.'

A) Cümlelerin devrik yapıda olması, anlatımı akıcılıktan uzaklaştırmıştır.
B) Metinde gereksiz tekrarların bulunması, anlamı zayıflatmıştır.
C) Duygu ve düşüncelerin doğrudan, sanatsız bir dille ifade edilmesi, edebî derinliği azaltmıştır.
D) Noktalama işaretlerinin yanlış kullanılması, okumayı zorlaştırmıştır.
E) Paragrafın tek bir ana fikir etrafında toplanmaması, bütünlüğü bozmuştur.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruyu çözerken, edebi bir metinde aradığımız özellikleri ve bu metnin neden edebi açıdan zayıf olduğunu anlamaya çalışacağız. Unutmayın, edebi bir metin sadece bilgi vermekle kalmaz, aynı zamanda duygularımızı harekete geçirir ve bizi düşündürür.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Cümlelerin devrik yapıda olması, anlatımı akıcılıktan uzaklaştırmıştır.

Bu seçenekteki iddia doğru değil. Cümleler gayet düz ve kurallı. Devrik cümle, yüklemin sonda olmadığı cümle demektir. Bu metinde böyle bir durum söz konusu değil.

• B) Metinde gereksiz tekrarların bulunması, anlamı zayıflatmıştır.

Metinde tekrar var ancak bu tekrarlar gereksiz değil, aksine metnin basitliğini ve sıradanlığını vurguluyor. Ancak asıl sorun tekrardan ziyade, anlatımın derinliksiz olması.

• C) Duygu ve düşüncelerin doğrudan, sanatsız bir dille ifade edilmesi, edebî derinliği azaltmıştır.

İşte bu doğru! Edebi bir metinde, yazar duygularını ve düşüncelerini doğrudan söylemek yerine, imgeler, benzetmeler, mecazlar kullanarak anlatır. Bu metinde ise her şey çok basit ve düz bir şekilde ifade edilmiş. Bu da metnin edebi değerini düşürüyor. Örneğin, "Güneş çıktı" demek yerine, "Güneş, altın ışıklarını dünyaya serpti" gibi bir ifade kullanılabilirdi.

• D) Noktalama işaretlerinin yanlış kullanılması, okumayı zorlaştırmıştır.

Metinde noktalama işaretleriyle ilgili bir yanlışlık yok. Noktalar doğru yerlerde kullanılmış.

• E) Paragrafın tek bir ana fikir etrafında toplanmaması, bütünlüğü bozmuştur.

Paragrafın bir ana fikri var: Yeni bir günün başlaması. Ancak bu fikir, edebi bir derinlikle işlenmemiş.

Gördüğünüz gibi, metindeki temel sorun, duygu ve düşüncelerin sanatsız bir şekilde ifade edilmesidir. Bu durum, metnin edebi derinliğini azaltmıştır.

Cevap C seçeneğidir.