Yatay atış hareketi yapan bir cismin hareketini incelerken, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Yatay hız bileşeni sürekli artar.
B) Düşey hız bileşeni sabittir.
C) Cismin ivmesi sadece yatay doğrultudadır.
D) Hava direnci önemsizse, yatay hız bileşeni sabittir.
E) Cismin yere düşme süresi, atıldığı yüksekliğe ve yatay hızına bağlıdır.
İşte yatay atış hareketi sorusunun adım adım çözümü:
* **Yatay Atış Hareketi Nedir?**
Yatay atış hareketi, bir cismin belirli bir yükseklikten yatay doğrultuda ilk hızla atılması sonucu yaptığı harekettir. Bu harekette, cisim hem yatayda ilerlerken hem de yer çekimi etkisiyle aşağı doğru düşer.
* **Seçeneklerin İncelenmesi:**
* **A) Yatay hız bileşeni sürekli artar.**
Bu ifade yanlıştır. Yatay atış hareketinde, hava direnci önemsizse, yatay doğrultuda cisme etki eden bir kuvvet yoktur. Bu nedenle yatay hız bileşeni sabittir.
* **B) Düşey hız bileşeni sabittir.**
Bu ifade de yanlıştır. Düşey doğrultuda cisme etki eden yer çekimi kuvveti nedeniyle, cismin düşey hız bileşeni sürekli olarak artar. Cisim aşağı doğru hızlanır.
* **C) Cismin ivmesi sadece yatay doğrultudadır.**
Bu ifade yanlıştır. Yatay atış hareketinde, hava direnci önemsizse, cismin yatay doğrultuda ivmesi sıfırdır (çünkü yatay hız sabittir). Ancak düşey doğrultuda yer çekimi ivmesi ($g$) vardır. Dolayısıyla cismin ivmesi sadece düşey doğrultudadır ve $g$ değerine eşittir.
* **D) Hava direnci önemsizse, yatay hız bileşeni sabittir.**
Bu ifade doğrudur. Hava direncinin olmadığı ideal bir ortamda, yatay doğrultuda cisme etki eden herhangi bir kuvvet olmadığından, yatay hız bileşeni sabittir. Bu, Newton'ın birinci yasası (eylemsizlik prensibi) ile de uyumludur.
* **E) Cismin yere düşme süresi, atıldığı yüksekliğe ve yatay hızına bağlıdır.**
Bu ifade yanlıştır. Cismin yere düşme süresi sadece atıldığı yüksekliğe bağlıdır. Düşey hareket, serbest düşme hareketiyle aynıdır. Yere düşme süresi ($t$), yükseklik ($h$) ve yer çekimi ivmesi ($g$) arasındaki ilişki şu şekildedir: $t = \sqrt{ rac{2h}{g}}$. Görüldüğü gibi, yatay hızın düşme süresi üzerinde bir etkisi yoktur.
* **Sonuç**
Doğru seçeneği bulduk.
Cevap D seçeneğidir.
