9. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı 6. senaryo Test 2

Pers İmparatorluğu'nun geniş topraklarını yönetmek için uyguladığı yönetim sistemi aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanabilir?

A) Merkeziyetçi bir imparatorluk yapısı, satraplık adı verilen eyaletlere ayrılmıştı.
B) Her bölgenin tamamen bağımsız olduğu şehir devletleri federasyonu.
C) Sadece dini liderlerin yönettiği bir teokrasi.
D) Halkın doğrudan yönetime katıldığı bir demokrasi.
E) Küçük krallıkların birleşmesinden oluşan gevşek bir konfederasyon.

Pers İmparatorluğu, tarihin en büyük imparatorluklarından biriydi ve bu kadar geniş bir coğrafyayı başarıyla yönetebilmesi, uyguladığı etkili yönetim sistemi sayesinde mümkün olmuştur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:

• A) Merkeziyetçi bir imparatorluk yapısı, satraplık adı verilen eyaletlere ayrılmıştı.

  Bu ifade, Pers İmparatorluğu'nun yönetim sistemini en doğru şekilde tanımlamaktadır. Persler, başkentten yönetilen güçlü bir merkezi otoriteye sahipti. Ancak imparatorluk o kadar büyüktü ki, doğrudan merkezden yönetmek imkansızdı. Bu nedenle imparatorluk, "satraplık" adı verilen büyük eyaletlere ayrılmıştı. Her satraplığın başında, kral tarafından atanan ve ona karşı sorumlu olan bir "satrap" (vali) bulunuyordu. Satraplar, kendi bölgelerinde vergi toplama, düzeni sağlama ve orduya asker temin etme gibi görevleri yerine getirirlerdi. Bu sistem, hem merkezi kontrolü sağlıyor hem de yerel yönetimlere belirli bir özerklik tanıyarak geniş toprakların etkili bir şekilde yönetilmesine olanak sağlıyordu. Kral, satrapları denetlemek için özel müfettişler (kralın gözleri ve kulakları) gönderirdi.

• B) Her bölgenin tamamen bağımsız olduğu şehir devletleri federasyonu.

  Bu seçenek, Pers İmparatorluğu'nun yapısına tamamen zıttır. Pers İmparatorluğu, merkeziyetçi bir yapıya sahipti ve bölgeler tamamen bağımsız değildi. Şehir devletleri federasyonu, genellikle daha küçük ve bağımsız birimlerin bir araya gelerek oluşturduğu bir yapıdır; Pers İmparatorluğu ise tek bir büyük imparatorluktu.

• C) Sadece dini liderlerin yönettiği bir teokrasi.

  Pers İmparatorluğu'nda dinin önemli bir yeri vardı ve krallar genellikle tanrısal bir yetkiye sahip olduklarına inanılırdı. Ancak yönetim sadece dini liderlerin elinde değildi. İmparatorluk, siyasi ve askeri liderler tarafından yönetilen bir monarşiydi. Dini liderler, yönetimde doğrudan söz sahibi değildi, ancak krallar dini ritüellere ve inançlara saygı gösterirdi.

• D) Halkın doğrudan yönetime katıldığı bir demokrasi.

  Demokrasi, Antik Yunan'da bazı şehir devletlerinde (özellikle Atina'da) görülen bir yönetim biçimiydi. Pers İmparatorluğu ise mutlakiyetçi bir monarşiydi. Halkın doğrudan yönetime katılması gibi bir durum söz konusu değildi; tüm yetki imparatorun elindeydi.

• E) Küçük krallıkların birleşmesinden oluşan gevşek bir konfederasyon.

  Pers İmparatorluğu, gevşek bir konfederasyon değil, güçlü bir merkezi otoriteye sahip, sıkı bir şekilde organize edilmiş bir imparatorluktu. Küçük krallıklar Pers egemenliği altına alınmış ve satraplık sistemi içinde entegre edilmişti, bağımsızlıklarını koruyan gevşek bir birlik değillerdi.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Pers İmparatorluğu'nun yönetim sistemini en doğru tanımlayan seçeneğin A olduğu açıktır.

Cevap A seçeneğidir.