Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" ilgi zamiri olarak kullanılmıştır?
A) Dünkü maç çok heyecanlıydı.
B) Benimki daha güzel.
C) Duydum ki unutmuşsun.
D) Yarınki sınav çok önemli.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkçede farklı görevlerde kullanılan "-ki" ekinin veya bağlacının hangi cümlede "ilgi zamiri" olarak kullanıldığını bulmamız isteniyor. Gelin, her seçeneği tek tek inceleyelim ve "-ki"nin görevlerini hatırlayalım.
- "Ki"nin Görevleri Nelerdir?
- 1. Bağlaç Olan "ki": Ayrı yazılır ve iki cümleyi veya sözcüğü birbirine bağlar. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz veya çok az değişir. (Örnek: Duydum ki gelmiş.)
- 2. Sıfat Yapan "-ki": Bitişik yazılır ve bir ismin önüne gelerek onu niteleyen bir sıfat yapar. Genellikle "hangi?" sorusuna cevap verir. (Örnek: Evdeki hesap, yoldaki araba.)
- 3. İlgi Zamiri Olan "-ki": Bitişik yazılır ve bir ismin yerini tutar. Genellikle "-ın, -in, -un, -ün" tamlayan ekinden sonra gelir ve "benimki, seninki, onunki, evin ki" gibi bir tamlamada tamlananın yerini tutar. (Örnek: Benim kalemim yerine benimki.)
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Dünkü maç çok heyecanlıydı.
- Buradaki "-ki" eki "dün" kelimesine eklenerek "maç" ismini nitelemiştir. "Hangi maç?" sorusuna "dünkü maç" cevabını veriyor. Bu, sıfat yapan -ki'dir.
- B) Benimki daha güzel.
- Buradaki "-ki" eki "benim" zamirinden sonra gelmiş ve "benim olan şey" anlamında bir ismin yerini tutmuştur. Örneğin, "Benim arabam daha güzel" demek yerine "Benimki daha güzel" denilmiştir. Bu, bir ismin yerini tuttuğu için ilgi zamiri olan -ki'dir.
- C) Duydum ki unutmuşsun.
- Buradaki "ki" ayrı yazılmıştır ve "Duydum" ile "unutmuşsun" cümlelerini birbirine bağlamıştır. Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz ("Duydum, unutmuşsun."). Bu, bağlaç olan ki'dir.
- D) Yarınki sınav çok önemli.
- Buradaki "-ki" eki "yarın" kelimesine eklenerek "sınav" ismini nitelemiştir. "Hangi sınav?" sorusuna "yarınki sınav" cevabını veriyor. Bu, sıfat yapan -ki'dir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Benimki daha güzel." cümlesindeki "-ki" ekinin bir ismin yerini tuttuğunu ve ilgi zamiri olarak kullanıldığını görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
