9. sınıf fizik 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 5

Soru 02 / 10

Bir öğrenci, fizik dersinde öğrendiği nicelikleri temel ve türetilmiş olarak sınıflandırmak istiyor. Buna göre, aşağıdaki nicelik çiftlerinden hangisi doğru bir sınıflandırma örneği değildir?

A) Kütle (Temel) - Hacim (Türetilmiş)
B) Sıcaklık (Temel) - Özkütle (Türetilmiş)
C) Uzunluk (Temel) - Alan (Türetilmiş)
D) Zaman (Temel) - İş (Türetilmiş)
E) Işık şiddeti (Türetilmiş) - Madde miktarı (Temel)

Merhaba sevgili öğrenciler! Fizik dersinde nicelikleri doğru bir şekilde sınıflandırmak, konuyu derinlemesine anlamanın ilk adımlarından biridir. Nicelikler, temel ve türetilmiş olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Bu ayrımı iyi kavramak, ileride karşılaşacağınız daha karmaşık konular için sağlam bir temel oluşturacaktır.

  • Temel Nicelikler: Bunlar, başka hiçbir fiziksel nicelikten türetilemeyen, kendi başına tanımlanabilen "bağımsız" niceliklerdir. Uluslararası Birim Sistemi (SI) tarafından kabul edilen ve sayısı sadece 7 olan temel nicelik vardır. Bu 7 niceliği ezbere bilmek, bu tür soruları çözmek için anahtardır.
  • Türetilmiş Nicelikler: Temel nicelikler kullanılarak matematiksel işlemler (çarpma, bölme, üs alma vb.) yoluyla elde edilen niceliklerdir. Örneğin, hız (uzunluk/zaman) veya yoğunluk (kütle/hacim) türetilmiş niceliklerdir.

Şimdi, SI birim sistemindeki 7 temel niceliği ve birimlerini hatırlayalım:

  • Kütle (birimi: kilogram, $kg$)
  • Işık Şiddeti (birimi: kandela, $cd$)
  • Sıcaklık (birimi: kelvin, $K$)
  • Akım Şiddeti (birimi: amper, $A$)
  • Madde Miktarı (birimi: mol, $mol$)
  • Uzunluk (birimi: metre, $m$)
  • Zaman (birimi: saniye, $s$)

Bu temel nicelikleri "KISAMUZ" veya "KISMUZ" gibi akılda kalıcı kısaltmalarla kolayca hatırlayabilirsiniz.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangisinin doğru bir sınıflandırma örneği olmadığını bulalım:

  • A) Kütle (Temel) - Hacim (Türetilmiş)

    Kütle, yukarıdaki listemizden de bildiğimiz gibi temel bir niceliktir. Hacim ise uzunluk x uzunluk x uzunluk ($m^3$) olduğu için türetilmiş bir niceliktir. Bu sınıflandırma doğrudur.

  • B) Sıcaklık (Temel) - Özkütle (Türetilmiş)

    Sıcaklık, temel bir niceliktir. Özkütle ise kütle / hacim ($kg/m^3$) olduğu için türetilmiş bir niceliktir. Bu sınıflandırma doğrudur.

  • C) Uzunluk (Temel) - Alan (Türetilmiş)

    Uzunluk, temel bir niceliktir. Alan ise uzunluk x uzunluk ($m^2$) olduğu için türetilmiş bir niceliktir. Bu sınıflandırma doğrudur.

  • D) Zaman (Temel) - İş (Türetilmiş)

    Zaman, temel bir niceliktir. İş ise kuvvet x yol ($N \cdot m$ veya $kg \cdot m^2/s^2$) olduğu için türetilmiş bir niceliktir. Bu sınıflandırma doğrudur.

  • E) Işık şiddeti (Türetilmiş) - Madde miktarı (Temel)

    Işık şiddeti, 7 temel nicelikten biridir. Dolayısıyla "Türetilmiş" olarak sınıflandırılması YANLIŞTIR. Madde miktarı ise temel niceliklerden biridir ve "Temel" olarak sınıflandırılması DOĞRUDUR. Ancak, ışık şiddetinin yanlış sınıflandırılması nedeniyle bu seçenek, doğru bir sınıflandırma örneği DEĞİLDİR.

Gördüğümüz gibi, E seçeneğinde "Işık şiddeti" yanlış sınıflandırılmıştır. Işık şiddeti, türetilmiş değil, temel bir niceliktir.

Cevap E seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Geri Dön