9. sınıf fizik 1. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 5

Aynı doğrultu üzerinde zıt yönlü ve büyüklükleri $10 \text{ N}$ ve $15 \text{ N}$ olan iki kuvvet etki etmektedir. Bu iki kuvvetin bileşkesinin büyüklüğü kaç $\text{N}$'dur?

A) 5
B) 10
C) 15
D) 25
E) 0

Sevgili öğrenciler, bu soruda aynı doğrultu üzerinde etki eden iki kuvvetin bileşkesini bulmamız isteniyor. Kuvvetler, cisimlerin hareketini değiştiren veya şeklini bozan etkilerdir. Bir cisme birden fazla kuvvet etki ettiğinde, bu kuvvetlerin tek bir kuvvetle ifade edilmesine bileşke kuvvet denir. Şimdi adım adım çözümleyelim:

• 1. Kuvvetleri Tanımlayalım:

  Bize verilen iki kuvvet var:

  Birinci kuvvetin büyüklüğü: $F_1 = 10 \text{ N}$

  İkinci kuvvetin büyüklüğü: $F_2 = 15 \text{ N}$

  Bu kuvvetler aynı doğrultu üzerinde ve zıt yönlü etki etmektedir. Bu bilgi, bileşke kuvveti bulmak için çok önemlidir.

• 2. Zıt Yönlü Kuvvetlerin Bileşkesini Bulma Kuralı:

  Aynı doğrultu üzerinde etki eden iki kuvvet zıt yönlüyse, bu kuvvetlerin bileşkesinin büyüklüğü, büyük kuvvetin büyüklüğünden küçük kuvvetin büyüklüğünün çıkarılmasıyla bulunur. Bileşke kuvvetin yönü ise her zaman büyük olan kuvvetin yönündedir.

  Matematiksel olarak, bileşke kuvvetin büyüklüğü ($R$) şu şekilde hesaplanır:

  $R = |F_{\text{büyük}} - F_{\text{küçük}}|$

  Veya genel olarak, $R = |F_1 - F_2|$ (mutlak değer, sonucun pozitif olmasını sağlar, çünkü büyüklük her zaman pozitiftir).

• 3. Hesaplamayı Yapalım:

  Verilen kuvvetlerin büyüklüklerini formülümüzde yerine koyalım:

  $R = |15 \text{ N} - 10 \text{ N}|$

  $R = 5 \text{ N}$

• 4. Sonucu Belirleyelim:

  Bu iki kuvvetin bileşkesinin büyüklüğü $5 \text{ N}$'dur. Yani, bu iki kuvvetin yaptığı etki, tek başına $5 \text{ N}$ büyüklüğünde bir kuvvetin yaptığı etkiyle aynıdır.

Cevap A seçeneğidir.