Aşağıdaki dörtlükte hangi dize diğerleriyle uyaklı (kafiye) değildir?
Deniz üstünde martılar,
Kanat çırparak uçarlar.
Gökyüzünde bulutlar,
Özgürce süzülürler.
A) Deniz üstünde martılar,
B) Kanat çırparak uçarlar.
C) Gökyüzünde bulutlar,
D) Özgürce süzülürler.
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden verilen dörtlükteki dizelerden hangisinin diğerleriyle uyaklı (kafiye) olmadığını bulmamız isteniyor. Uyak, dizelerin sonundaki ses benzerliğidir. Şimdi her bir dizeyi tek tek inceleyelim:
- 1. Adım: Uyak (Kafiye) Nedir?
- Uyak (kafiye), şiirde dizelerin sonunda yer alan kelimelerin veya eklerin ses bakımından benzer olmasıdır. Bu benzerlik, şiire ahenk ve müzikalite katar. Uyakları bulmak için genellikle dizelerin son kelimelerine veya son hecelerine bakarız.
- 2. Adım: Dörtlükteki Dizelerin Son Kelimelerini İnceleyelim.
- Verilen dörtlükteki her bir dizenin son kelimesine odaklanalım:
- A) Deniz üstünde martılar,
- B) Kanat çırparak uçarlar.
- C) Gökyüzünde bulutlar,
- D) Özgürce süzülürler.
- 3. Adım: Ses Benzerliklerini Karşılaştıralım.
- Şimdi bu son kelimelerin seslerini karşılaştıralım:
- "martılar" kelimesi "-lar" ekiyle bitiyor.
- "uçarlar" kelimesi "-lar" ekiyle bitiyor.
- "bulutlar" kelimesi "-lar" ekiyle bitiyor.
- "süzülürler" kelimesi "-ler" ekiyle bitiyor.
- 4. Adım: Uyaklı Olmayan Dizeyi Belirleyelim.
- Gördüğümüz gibi, ilk üç dize ("martılar", "uçarlar", "bulutlar") sonlarındaki "-lar" ekleri sayesinde birbiriyle uyaklıdır. Bu eklerdeki 'a' sesi ortaktır. Ancak dördüncü dize olan "süzülürler" kelimesi "-ler" ekiyle bitmektedir. "-ler" ekindeki 'e' sesi, diğer dizelerdeki "-lar" ekindeki 'a' sesinden farklıdır. Bu nedenle, dördüncü dize diğerleriyle uyaklı değildir.
Cevap D seçeneğidir.
