Aşağıdaki metinde düşünceyi geliştirme yollarından hangileri kullanılmıştır?
"Çevre kirliliği, günümüzün en büyük sorunlarından biridir. Örneğin, plastik atıklar deniz canlılarına zarar verirken, fabrika dumanları havayı kirletmektedir. Bu durum, insan sağlığını da olumsuz etkilemektedir."
A) Tanımlama ve Karşılaştırma
B) Örnekleme ve Tanıklık Etme
C) Örnekleme ve Açıklama
D) Benzetme ve Tanımlama
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen metinde hangi düşünceyi geliştirme yollarının kullanıldığını bulmamız isteniyor. Metni dikkatlice okuyalım ve her bir cümleyi inceleyelim:
-
Metin: "Çevre kirliliği, günümüzün en büyük sorunlarından biridir. Örneğin, plastik atıklar deniz canlılarına zarar verirken, fabrika dumanları havayı kirletmektedir. Bu durum, insan sağlığını da olumsuz etkilemektedir."
-
İlk cümle: "Çevre kirliliği, günümüzün en büyük sorunlarından biridir." Bu cümle, çevre kirliliğinin ne kadar önemli bir sorun olduğunu belirtiyor ve konuyu okuyucuya tanıtıyor. Bu, konuyu açıklama amacı taşır. Metnin genelinde de çevre kirliliği konusu ve etkileri hakkında bilgi verildiği için, metinde bir açıklama tekniği kullanıldığını söyleyebiliriz.
-
İkinci cümle: "Örneğin, plastik atıklar deniz canlılarına zarar verirken, fabrika dumanları havayı kirletmektedir." Burada "Örneğin" kelimesi çok önemli bir ipucudur. Yazar, çevre kirliliğinin somut örneklerini vererek konuyu daha anlaşılır hale getiriyor. Plastik atıklar ve fabrika dumanları, çevre kirliliğinin nasıl gerçekleştiğine dair somut örneklerdir. Bu da metinde örnekleme tekniğinin kullanıldığını gösterir.
-
Üçüncü cümle: "Bu durum, insan sağlığını da olumsuz etkilemektedir." Bu cümle de çevre kirliliğinin bir başka sonucunu, yani insan sağlığı üzerindeki etkisini açıklıyor.
-
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
-
A) Tanımlama ve Karşılaştırma: Metinde çevre kirliliğinin doğrudan bir tanımı ("Çevre kirliliği şudur...") yapılmamıştır. Ayrıca herhangi bir karşılaştırma da bulunmamaktadır.
-
B) Örnekleme ve Tanıklık Etme: Örnekleme kullanılmıştır, evet. Ancak metinde bir uzmanın sözüne, bir alıntıya veya istatistiksel bir veriye yer verilmediği için tanıklık etme (alıntı yapma) tekniği kullanılmamıştır.
-
C) Örnekleme ve Açıklama: Metinde "Örneğin" kelimesiyle somut örnekler verilerek örnekleme yapılmıştır. Ayrıca metnin tamamında çevre kirliliği sorunu ve etkileri hakkında bilgi verildiği, konunun okuyucuya anlaşılır bir şekilde sunulduğu için açıklama tekniği de kullanılmıştır. Bu seçenek metindeki kullanımları tam olarak karşılamaktadır.
-
D) Benzetme ve Tanımlama: Metinde herhangi bir benzetme ("...gibi", "...sanki") yapılmamıştır. Tanımlama da bulunmamaktadır.
Bu analizlere göre, metinde hem örnekler verilerek konunun somutlaştırıldığı hem de genel olarak çevre kirliliği hakkında bilgi verilerek konunun aydınlatıldığı görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
