Aşağıdakilerden hangisi felsefi bir problem örneği değildir?
A) Evrenin bir başlangıcı var mıdır?
B) Özgür irade mümkün müdür?
C) Adalet nedir?
D) Suyun kaynama noktası kaç derecedir?
E) Bilinç nedir?
Sevgili öğrenciler, bu soruda felsefi bir problem ile bilimsel (ampirik) bir problemi ayırt etmemiz isteniyor. Felsefi problemler genellikle gözlem ve deneyle doğrudan çözülemeyen, daha çok akıl yürütme, kavramsal analiz ve argümantasyon gerektiren, varoluş, bilgi, değerler, akıl, zihin gibi temel konularla ilgilenen sorulardır. Bilimsel problemler ise gözlem, deney ve ölçüm yoluyla cevaplanabilen, olgusal gerçekliklere dayanan sorulardır.
- A) Evrenin bir başlangıcı var mıdır? Bu, kozmoloji ve metafizik alanına giren felsefi bir sorudur. Evrenin varoluşunun temel doğası, zamanın başlangıcı gibi konuları ele alır ve doğrudan deneysel bir gözlemle kesin olarak cevaplanamaz. Bilimsel teoriler (örn. Büyük Patlama) bu konuda modeller sunsa da, "başlangıç" kavramının kendisi ve varoluşun nihai nedeni felsefi bir tartışma konusudur.
- B) Özgür irade mümkün müdür? Bu, etik ve metafizik alanına giren temel bir felsefi sorudur. İnsan eylemlerinin gerçekten özgür olup olmadığı, kadercilikle ilişkisi, ahlaki sorumluluk gibi konuları sorgular. Bu, laboratuvarda deneyle ölçülemeyecek, kavramsal bir tartışma gerektiren bir problemdir.
- C) Adalet nedir? Bu, etik ve siyaset felsefesinin merkezinde yer alan felsefi bir sorudur. Adaletin tanımı, ölçütleri, toplumsal uygulamaları ve farklı adalet anlayışları üzerine derinlemesine düşünmeyi ve tartışmayı gerektirir. Tek bir doğru cevabı olmayan, değer yargılarıyla da ilişkili bir konudur.
- D) Suyun kaynama noktası kaç derecedir? Bu, fizik veya kimya gibi doğa bilimlerinin alanına giren bilimsel (ampirik) bir sorudur. Suyun kaynama noktası, belirli bir basınç altında (deniz seviyesinde) yapılan deneyler ve ölçümlerle kesin olarak belirlenebilen, olgusal bir bilgidir ($100^\circ C$ veya $212^\circ F$). Bu bir felsefi tartışma konusu değil, bilimsel bir gerçektir.
- E) Bilinç nedir? Bu, zihin felsefesi, metafizik ve bilişsel bilimlerin kesişim noktasında yer alan felsefi bir sorudur. Bilincin doğası, zihin-beden ilişkisi, öznel deneyimin nasıl ortaya çıktığı gibi konular, insanlık tarihi boyunca filozofları meşgul etmiştir ve hala kesin bir cevabı bulunmamaktadır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, A, B, C ve E seçeneklerindeki sorular soyut, kavramsal ve akıl yürütme gerektiren felsefi problemlerken, D seçeneğindeki soru somut, ölçülebilir ve bilimsel yöntemlerle cevaplanabilen bir problemdir.
Cevap D seçeneğidir.
