Sevgili öğrenciler, bu soru coğrafya biliminin neyi incelediğini anlamamız için harika bir fırsat sunuyor. Coğrafya, dünyayı ve üzerindeki her şeyi, yani doğal ortamı ve insan faaliyetlerini bir bütün olarak, karşılıklı etkileşimleri içinde inceleyen çok geniş kapsamlı bir bilim dalıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İklim olayları: Coğrafyanın en temel inceleme alanlarından biridir. Klimatoloji, coğrafyanın bir alt dalı olarak iklimi, iklim elemanlarını (sıcaklık, yağış, rüzgar vb.) ve iklim tiplerinin dağılışını inceler. Bu nedenle, iklim olayları coğrafyanın doğrudan inceleme alanına girer.
- B) Bitki örtüsü dağılımı: Bitki coğrafyası (biyocoğrafya), coğrafyanın önemli bir alt dalıdır. Bitki türlerinin yeryüzündeki dağılışını, bu dağılışı etkileyen faktörleri (iklim, toprak, yer şekilleri vb.) ve bitki örtüsünün insan yaşamına etkilerini inceler. Dolayısıyla, bitki örtüsü dağılımı da coğrafyanın inceleme alanındadır.
- C) Ekonomik faaliyetler: Ekonomik coğrafya, coğrafyanın beşeri coğrafya kolunun önemli bir bölümüdür. Tarım, sanayi, ticaret, ulaşım gibi ekonomik faaliyetlerin yeryüzündeki dağılışını, bu dağılışı etkileyen doğal ve beşeri faktörleri ve bu faaliyetlerin mekansal etkilerini inceler. Bu da coğrafyanın kapsamına girer.
- D) Siyasi olayların tarihsel gelişimi: Bu seçenek, daha çok tarih biliminin, özellikle de siyasi tarihin inceleme alanına girer. Tarih, geçmişteki olayları, bunların nedenlerini ve sonuçlarını zaman boyutunda inceler. Coğrafya ise siyasi olayların *mekansal* boyutunu, yani devletlerin sınırlarını, jeopolitik konumlarını, uluslararası ilişkilerin coğrafi etkilerini (siyasi coğrafya) inceler. Ancak olayların *tarihsel gelişim süreci* coğrafyanın değil, tarihin konusudur.
- E) Yer şekillerinin oluşumu: Jeomorfoloji, coğrafyanın fiziki coğrafya kolunun en temel alt dallarından biridir. Dağlar, ovalar, platolar, vadiler gibi yer şekillerinin nasıl oluştuğunu, gelişimini ve yeryüzündeki dağılışını inceler. Bu da coğrafyanın doğrudan inceleme alanıdır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, siyasi olayların tarihsel gelişimi, coğrafyanın değil, tarihin temel inceleme alanıdır.
Cevap D seçeneğidir.
