TBMM, kendisine karşı çıkan ayaklanmaları bastırmak amacıyla aşağıdaki tedbirlerden hangisini en son almıştır?
A) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu çıkarmakSevgili öğrenciler, bu soruda TBMM'nin kendisine karşı çıkan ayaklanmaları bastırmak için aldığı tedbirlerin kronolojik sırasını ve en son alınanını bulmamız isteniyor. Her bir seçeneği ayrı ayrı inceleyelim ve tarihlerini göz önünde bulunduralım:
Bu kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) otoritesini tanımayan, ayaklanmalara katılan veya destekleyen kişileri "vatana ihanet" suçuyla yargılamayı amaçlayan çok önemli bir yasal düzenlemedir. TBMM'nin açılışından kısa bir süre sonra, 29 Nisan 1920 tarihinde çıkarılmıştır. Bu, ayaklanmalara karşı alınan ilk ve en temel yasal tedbirlerden biridir.
Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun etkin bir şekilde uygulanabilmesi ve ayaklanmacıların hızlı ve adil bir şekilde yargılanabilmesi için kurulmuş özel mahkemelerdir. Bu mahkemeler, olağanüstü yetkilerle donatılmıştı. İstiklal Mahkemeleri, 18 Eylül 1920 tarihinde kurulmuştur. Yani Hıyanet-i Vataniye Kanunu'ndan sonraki bir adımdır.
TBMM, İstanbul Hükümeti'ni işgalci güçlerle işbirliği yapmak ve ulusal bağımsızlık mücadelesine karşı çıkmakla suçlamıştır. Hatta İstanbul Hükümeti, TBMM'ye karşı ayaklanmaları teşvik eden fetvalar yayınlamıştır. Bu nedenle TBMM, İstanbul Hükümeti ile işbirliği yapmak yerine, ona karşı mücadele etmiştir. Bu seçenek, TBMM'nin aldığı bir tedbir değil, tam tersine karşı çıktığı bir durumdur.
Kuvâ-yı Seyyare (Çerkez Ethem kuvvetleri gibi düzensiz birlikler), Milli Mücadele'nin ilk dönemlerinde düşmana ve bazı ayaklanmalara karşı önemli roller üstlenmiştir. Ancak TBMM, merkezi otoriteyi güçlendirmek ve daha disiplinli bir mücadele yürütmek amacıyla düzenli orduyu kurma kararı almıştır. Bu düzensiz birliklerin düzenli orduya katılması istenmiş, ancak Çerkez Ethem bu karara karşı çıkarak TBMM'ye isyan etmiştir. TBMM, düzenli ordusu aracılığıyla bu isyanı bastırmış ve Kuvâ-yı Seyyare'yi dağıtmıştır. Bu süreç, 1920 yılının sonları ve 1921 yılının başlarında (özellikle I. İnönü Muharebesi sırasında ve sonrasında) gerçekleşmiştir. Bu, diğer seçeneklerdeki tedbirlerden daha sonraki bir tarihe denk gelmekte ve ayaklanmaların tamamen bastırılması ile merkezi otoritenin güçlendirilmesi yolunda atılan son önemli adımlardan birini temsil etmektedir.
Yukarıdaki açıklamaları ve tarihleri karşılaştırdığımızda, TBMM'nin ayaklanmaları bastırmak amacıyla aldığı tedbirler arasında en son gerçekleşeninin Kuvâ-yı Seyyare'nin düzenli orduya katılma sürecinin tamamlanması ve bu süreçte çıkan isyanın bastırılması olduğunu görüyoruz.
Cevap D seçeneğidir.
