9. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı 1. senaryo Test 3

Elektron dizilimi $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^4$ olan X elementi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Bir halojendir.
B) Periyodik tablonun $d$ bloğunda yer alır.
C) Atom numarası 16'dır.
D) 4. periyot elementidir.
E) Değerlik elektron sayısı 4'tür.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, bir elementin elektron dizilimi verilmiş ve bu elementle ilgili doğru ifadeyi bulmamız isteniyor. Elektron dizilimi $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^4$ olan X elementi için her bir seçeneği adım adım inceleyelim:

• Elektron Dizilimini Anlayalım:

  Verilen elektron dizilimi $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^4$ şeklindedir. Bu dizilim, bir atomdaki elektronların enerji seviyelerine ve orbitallere nasıl yerleştiğini gösterir.

• Atom Numarasını Bulalım:

  Bir atomun elektron dizilimindeki üst sayılar (üssü olarak yazılan sayılar) o orbitaldeki elektron sayısını gösterir. Nötr bir atomda, toplam elektron sayısı atom numarasına (proton sayısına) eşittir. Toplam elektron sayısını bulmak için tüm üst sayıları toplarız:

  $2 (1s) + 2 (2s) + 6 (2p) + 2 (3s) + 4 (3p) = 16$ elektron.

  Dolayısıyla, X elementinin atom numarası 16'dır.

• Periyodunu Bulalım:

  Bir elementin periyot numarası, elektron dizilimindeki en yüksek baş kuantum sayısına (n değeri) eşittir. Bu dizilimde en yüksek baş kuantum sayısı 3'tür (yani 3. enerji seviyesi, $3s^2 3p^4$). Bu nedenle, X elementi 3. periyot elementidir.

• Değerlik Elektron Sayısını Bulalım:

  Değerlik elektronları, atomun en dış enerji seviyesindeki elektronlardır. Bu dizilimde en dış enerji seviyesi 3. seviyedir ($3s^2 3p^4$). Bu seviyedeki toplam elektron sayısı $2 + 4 = 6$'dır. Yani, X elementinin değerlik elektron sayısı 6'dır.

• Blok ve Grubunu Bulalım:

  Son elektronun yerleştiği orbital türü, elementin periyodik tablodaki bloğunu belirler. Burada son elektron $3p^4$ orbitaline yerleştiği için X elementi bir $p$-blok elementidir.

  Ana grup (s ve p blok) elementleri için grup numarası, değerlik elektron sayısına göre belirlenir. Değerlik elektron sayısı 6 olduğu için, bu element 16. grupta (eski adlandırmayla VIA grubu) yer alır. 16. grup elementlerine kalkojenler denir.

• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Bir halojendir. Halojenler 17. grup elementleridir. X elementi 16. gruptadır. Bu ifade yanlıştır.
  • B) Periyodik tablonun $d$ bloğunda yer alır. X elementinin son elektronu $p$ orbitaline yerleştiği için $p$-blok elementidir. Bu ifade yanlıştır.
  • C) Atom numarası 16'dır. Yukarıda hesapladığımız gibi, toplam elektron sayısı 16 olduğu için atom numarası da 16'dır. Bu ifade doğrudur.
  • D) 4. periyot elementidir. En yüksek baş kuantum sayısı 3 olduğu için X elementi 3. periyot elementidir. Bu ifade yanlıştır.
  • E) Değerlik elektron sayısı 4'tür. En dış enerji seviyesindeki elektron sayısı ($3s^2 3p^4$) $2+4=6$'dır. Bu ifade yanlıştır.

Tüm bu analizler sonucunda, doğru ifadenin C seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.

Cevap C seçeneğidir.