Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Öncelikle soruyu iyi anlamamız gerekiyor. Soru, "Edebiyat-ı Cedide" dönemine tepki olarak doğan ve "milli değerlere" yönelen edebi akımı soruyor.
- Edebiyat-ı Cedide (Servet-i Fünun) Dönemi: Bu dönem, 1896-1901 yılları arasında etkili olmuş, "sanat sanat içindir" anlayışını benimsemiş, bireysel konulara (aşk, doğa, karamsarlık) ağırlık vermiş, ağır ve süslü bir dil kullanmış, Batı (özellikle Fransız) edebiyatından etkilenmiş bir dönemdir. Halktan ve milli değerlerden uzaktır.
- Şimdi seçeneklere bakalım ve hangisinin bu tanıma uyduğunu değerlendirelim:
- A) Servet-i Fünun: Bu, soruda bahsedilen "Edebiyat-ı Cedide" döneminin kendisidir. Dolayısıyla, ona tepki olarak doğmuş olamaz. Bu dönem, milli değerlerden ziyade bireysel ve Batılı değerlere yönelmiştir.
- B) Fecr-i Ati: Servet-i Fünun'dan sonra ortaya çıkan ilk edebi topluluktur. "Sanat şahsi ve muhteremdir" diyerek Servet-i Fünun'a tepki göstermiş gibi görünse de, aslında dil ve konu bakımından ondan çok da uzaklaşamamış, "sanat sanat içindir" anlayışını sürdürmüştür. Milli değerlere yönelme konusunda belirgin bir atılım yapmamıştır.
- C) Milli Edebiyat: Bu akım, 1911 yılında Genç Kalemler dergisi etrafında toplanan Ömer Seyfettin, Ziya Gökalp ve Ali Canip Yöntem gibi isimlerle başlamıştır. Tam da Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati'nin halktan kopuk, ağır dilli ve bireysel sanat anlayışına bir tepki olarak doğmuştur. Temel prensipleri arasında "sade dil", "halka doğru", "milli konular", "Anadolu'ya yönelme" ve "Türkçülük" vardır. Bu akım, milli değerlere ve milli kimliğe vurgu yaparak, halkın anlayabileceği bir dille eserler vermeyi amaçlamıştır. Bu tanım, sorudaki "tepki olarak doğan" ve "milli değerlere yönelen" ifadeleriyle birebir örtüşmektedir.
- D) Tanzimat Edebiyatı: Bu dönem, Servet-i Fünun'dan önce, 1860'lı yıllarda başlamıştır. Batılılaşma hareketinin ilk adımlarıdır ve "toplum için sanat" anlayışını benimsemiştir. Ancak Servet-i Fünun'a tepki olarak değil, ondan önce var olan bir dönemdir.
- E) Halk Edebiyatı: Bu, Türk edebiyatının geleneksel, sözlü ve yazılı birikimidir. Belirli bir döneme tepki olarak ortaya çıkmış modern bir edebi akım değildir. Milli Edebiyat, Halk Edebiyatı'ndan beslenmiş olsa da, Halk Edebiyatı'nın kendisi sorudaki tanıma uyan bir "akım" değildir.
Bu değerlendirmeler ışığında, "Edebiyat-ı Cedide" dönemine tepki olarak doğan ve milli değerlere yönelen edebi akımın Milli Edebiyat olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
