Aşınma taşınma ve biriktirme süreçlerinin yeryüzünün şekillenmesine etkisi Test 1

Biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşan yer şekillerine aşağıdakilerden hangisi örnek olarak verilemez?

A) Delta ovası
B) Kıyı kordonu
C) Peri bacası
D) Barkan kumulları

Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle "biriktirme faaliyetleri" kavramını iyi anlamamız gerekiyor. Coğrafyada biriktirme faaliyetleri, rüzgar, akarsu, dalga, buzullar gibi dış kuvvetlerin taşıdığı malzemeleri (kum, çakıl, kil vb.) biriktirerek yeni yer şekilleri oluşturmasıdır.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Delta ovası: Akarsuların taşıdığı alüvyonları (kum, kil, çakıl) denize veya göle döküldüğü yerde biriktirmesiyle oluşan verimli ovalardır. Bu, doğrudan bir biriktirme faaliyetinin sonucudur.
• B) Kıyı kordonu: Dalga ve akıntıların kıyı boyunca taşıdığı kum ve çakılları kıyıya paralel şekilde biriktirmesiyle oluşan dar ve uzun kara parçalarıdır. Bu da bir biriktirme faaliyetidir.
• C) Peri bacası: Volkanik arazilerde, farklı dirençteki kayaçların (genellikle altta tüf, üstte daha sert bazalt gibi) rüzgar ve akarsu aşındırması (erozyon) sonucunda oluşan konik veya sütun şeklindeki ilginç yer şekilleridir. Peri bacaları, biriktirme değil, aşınma (erozyon) sonucunda oluşur.
• D) Barkan kumulları: Çöllerde rüzgarın taşıdığı kumları hilal şeklinde biriktirmesiyle oluşan kum tepeleridir. Bu da rüzgarın biriktirme faaliyetine bir örnektir.

Görüldüğü gibi, Delta ovası, Kıyı kordonu ve Barkan kumulları biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşurken, Peri bacaları aşınma (erozyon) sonucunda meydana gelmektedir. Bu nedenle, biriktirme faaliyetleri sonucunda oluşan yer şekillerine örnek olarak verilemeyecek olan seçenek Peri bacasıdır.

Cevap C seçeneğidir.