Aşağıdakilerden hangisi sadrazamın yetkileri arasında yer almaz?
A) Padişahın emirlerini uygulamak
B) Savaş zamanında orduya komuta etmek
C) Kadı ve müderrisleri atamak
D) Yabancı devletlerle antlaşma imzalamak
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Osmanlı Devleti'nde sadrazamın geniş yetkileri arasında hangisinin yer almadığını bulmamız isteniyor. Sadrazam, padişahtan sonra gelen en yetkili devlet adamıydı ve devlet yönetiminde çok önemli bir role sahipti. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Padişahın emirlerini uygulamak: Sadrazam, padişahın mutlak vekiliydi. Bu nedenle, padişahın verdiği tüm emirleri ve fermanları uygulamak, devletin işleyişini sağlamak onun en temel göreviydi. Bu yetkisi dahilindedir.
- B) Savaş zamanında orduya komuta etmek: Sadrazamlar, savaş zamanlarında "Serdar-ı Ekrem" unvanıyla ordunun başında sefere çıkabilir ve orduya komuta edebilirlerdi. Bu, onların önemli askeri yetkilerinden biriydi. Bu yetkisi dahilindedir.
- C) Kadı ve müderrisleri atamak: Sadrazam, Divan-ı Hümayun'un başkanı olarak devletin genel idaresinden sorumluydu. Bu sorumluluk kapsamında, adalet ve eğitim sisteminin önemli görevlileri olan kadı (yargıç) ve müderris (öğretim üyesi) atamalarında büyük bir yetkiye ve etkiye sahipti. Genellikle bu atamalar onun onayı veya teklifiyle gerçekleşirdi. Bu yetkisi dahilindedir.
- D) Yabancı devletlerle antlaşma imzalamak: Sadrazam, yabancı devletlerle diplomatik ilişkileri yürütür, antlaşma taslaklarını hazırlar ve müzakereleri yönetirdi. Ancak, devletlerarası bir antlaşmanın nihai olarak imzalanması ve yürürlüğe girmesi, devletin en üst otoritesi olan padişahın yetkisindeydi. Sadrazam, padişah adına hareket etse de, antlaşmayı imzalama ve onaylama yetkisi doğrudan padişaha aitti. Bu nedenle, yabancı devletlerle antlaşma imzalamak doğrudan sadrazamın tek başına sahip olduğu bir yetki değildir; padişahın onayı ve imzası esastır.
Bu bilgiler ışığında, sadrazamın yetkileri arasında yer almayan seçeneğin D olduğunu görüyoruz.
Cevap D seçeneğidir.
