🎓 Profaz, Metafaz, Anafaz, Telofaz evreleri nedir? Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, hücre bölünmesinin temel evreleri olan Profaz, Metafaz, Anafaz ve Telofaz'ı anlamanıza yardımcı olacaktır. Testinizde bu evrelerin özelliklerini ve sıralamasını bilmeniz önemlidir.
📌 🧬 Hücre Döngüsü ve Mitoz
Hücre döngüsü, bir hücrenin büyüme, DNA replikasyonu ve bölünme süreçlerini içeren düzenli bir olaylar dizisidir. Mitoz ise bu döngünün hücre bölünmesi aşamasıdır.
- Hücre döngüsü interfaz ve mitotik faz (M fazı) olmak üzere iki ana bölümden oluşur.
- Mitoz, tek bir hücreden genetik olarak özdeş iki yavru hücre oluşmasını sağlar.
📌 🔬 Profaz Evresi
Profaz, mitozun ilk evresidir. Bu evrede kromozomlar belirginleşir ve çekirdek zarı parçalanmaya başlar.
- Kromatin yoğunlaşarak kromozomları oluşturur.
- Çekirdekçik kaybolur.
- Mitotik iğ iplikleri oluşmaya başlar.
- ⚠️ **Dikkat:** Kromozomların belirginleşmesi profazın ayırt edici özelliğidir.
📌 🧮 Metafaz Evresi
Metafaz, kromozomların hücrenin ortasında (ekvator düzleminde) dizildiği evredir.
- Kromozomlar, sentromer bölgelerinden iğ ipliklerine tutunur.
- Kromozomlar hücrenin ortasında tek sıra halinde sıralanır.
- 💡 İpucu:** Kromozomların en belirgin görüldüğü evre metafazdır.
📌 ✂️ Anafaz Evresi
Anafaz, kardeş kromatitlerin ayrılarak hücrenin zıt kutuplarına doğru hareket ettiği evredir.
- Kardeş kromatitler birbirinden ayrılır ve yavru kromozomlar haline gelir.
- İğ iplikleri kısalır ve kromozomları kutuplara doğru çeker.
- ⚠️ **Dikkat:** Kardeş kromatitlerin ayrılması anafazın temel olayıdır.
📌 📦 Telofaz Evresi
Telofaz, kromozomların kutuplara ulaştığı ve yeni çekirdek zarlarının oluştuğu evredir. Sitokinez de genellikle bu evrede başlar.
- Kromozomlar açılır ve kromatin haline döner.
- Çekirdek zarı yeniden oluşur.
- Mitotik iğ iplikleri kaybolur.
- Sitokinez (sitoplazma bölünmesi) başlar ve iki yavru hücre oluşur.
- 💡 İpucu:** Telofaz, profazın tersi olayların gerçekleştiği evredir.
