Aşağıdaki iyon çiftlerinden hangisi arasında oluşan bileşiğin formülü doğru verilmiştir?
A) Na$^+$ ve O$^{2-}$ : NaO
B) Mg$^{2+}$ ve Cl$^-$ : MgCl
C) Al$^{3+}$ ve O$^{2-}$ : Al$_2$O$_3$
D) K$^+$ ve S$^{2-}$ : KS
E) Ca$^{2+}$ ve PO$_4^{3-}$ : CaPO$_4$
Merhaba sevgili öğrenciler!
İyonik bileşiklerin formüllerini yazarken temel kural, bileşiğin toplam yükünün sıfır olmasıdır. Yani, pozitif yüklü iyonların (katyonların) toplam yükü ile negatif yüklü iyonların (anyonların) toplam yükü birbirini dengelemelidir. Bu dengeyi sağlamak için iyonların yüklerinin mutlak değerlerini çaprazlama yöntemiyle diğer iyonun indisi olarak kullanabiliriz. Şimdi, her bir seçeneği bu kurala göre inceleyelim:
- A) $Na^+$ ve $O^{2-}$ iyonları:
- $Na^+$ iyonunun yükü $+1$'dir.
- $O^{2-}$ iyonunun yükü $-2$'dir.
- Toplam yükü sıfır yapmak için, $+1$ yüklü $Na^+$ iyonundan 2 tane ve $-2$ yüklü $O^{2-}$ iyonundan 1 tane almalıyız. ($2 \times (+1) + 1 \times (-2) = +2 - 2 = 0$)
- Doğru formül $Na_2O$ olmalıdır.
- Seçenekte verilen formül $NaO$'dur, bu yanlıştır.
- B) $Mg^{2+}$ ve $Cl^-$ iyonları:
- $Mg^{2+}$ iyonunun yükü $+2$'dir.
- $Cl^-$ iyonunun yükü $-1$'dir.
- Toplam yükü sıfır yapmak için, $+2$ yüklü $Mg^{2+}$ iyonundan 1 tane ve $-1$ yüklü $Cl^-$ iyonundan 2 tane almalıyız. ($1 \times (+2) + 2 \times (-1) = +2 - 2 = 0$)
- Doğru formül $MgCl_2$ olmalıdır.
- Seçenekte verilen formül $MgCl$'dir, bu yanlıştır.
- C) $Al^{3+}$ ve $O^{2-}$ iyonları:
- $Al^{3+}$ iyonunun yükü $+3$'tür.
- $O^{2-}$ iyonunun yükü $-2$'dir.
- Toplam yükü sıfır yapmak için, $+3$ yüklü $Al^{3+}$ iyonundan 2 tane ve $-2$ yüklü $O^{2-}$ iyonundan 3 tane almalıyız. ($2 \times (+3) + 3 \times (-2) = +6 - 6 = 0$)
- Doğru formül $Al_2O_3$ olmalıdır.
- Seçenekte verilen formül $Al_2O_3$'tür, bu doğrudur.
- D) $K^+$ ve $S^{2-}$ iyonları:
- $K^+$ iyonunun yükü $+1$'dir.
- $S^{2-}$ iyonunun yükü $-2$'dir.
- Toplam yükü sıfır yapmak için, $+1$ yüklü $K^+$ iyonundan 2 tane ve $-2$ yüklü $S^{2-}$ iyonundan 1 tane almalıyız. ($2 \times (+1) + 1 \times (-2) = +2 - 2 = 0$)
- Doğru formül $K_2S$ olmalıdır.
- Seçenekte verilen formül $KS$'dir, bu yanlıştır.
- E) $Ca^{2+}$ ve $PO_4^{3-}$ iyonları:
- $Ca^{2+}$ iyonunun yükü $+2$'dir.
- $PO_4^{3-}$ (fosfat) iyonunun yükü $-3$'tür.
- Toplam yükü sıfır yapmak için, $+2$ yüklü $Ca^{2+}$ iyonundan 3 tane ve $-3$ yüklü $PO_4^{3-}$ iyonundan 2 tane almalıyız. ($3 \times (+2) + 2 \times (-3) = +6 - 6 = 0$)
- Doğru formül $Ca_3(PO_4)_2$ olmalıdır. (Poliatomik iyonlardan birden fazla olduğunda parantez kullanılır.)
- Seçenekte verilen formül $CaPO_4$'tür, bu yanlıştır.
Yukarıdaki analizlere göre, sadece C seçeneğindeki iyon çifti için verilen bileşik formülü doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.
