12. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo meb Test 1

🎓 12. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo meb Test 1 - Ders Notu

Bu test, genellikle çözünürlük dengesi, asit-baz dengesi ve titrasyon gibi konuları kapsar. Bu konularla ilgili temel kavramları ve hesaplamaları hatırlamak önemlidir.

📌 Çözünürlük Dengesi

Çözünürlük dengesi, suda az çözünen iyonik bir katının çözünme ve çökelme hızlarının eşit olduğu durumu ifade eder.

• Çözünürlük çarpımı ($K_{çç}$), belirli bir sıcaklıkta doymuş bir çözeltideki iyonların derişimlerinin çarpımıdır.
• $K_{çç}$ değeri ne kadar büyükse, çözünürlük de o kadar fazladır.
• Ortak iyon etkisi, çözünürlüğü azaltır. Yani, çözeltide ortak bir iyon bulunması, katının çözünürlüğünü düşürür.

⚠️ Dikkat: $K_{çç}$ sadece sıcaklıkla değişir. Ortak iyon eklenmesi $K_{çç}$ değerini değiştirmez, sadece çözünürlüğü azaltır.

📝 **Örnek:** $AgCl(k) \rightleftharpoons Ag^+(suda) + Cl^-(suda)$ tepkimesi için $K_{çç} = [Ag^+][Cl^-]$

📌 Asit-Baz Dengesi

Asit-baz dengesi, asitlerin ve bazların sulu çözeltilerdeki davranışlarını inceler.

• Asitler proton ($H^+$) veren, bazlar ise proton alan maddelerdir (Brønsted-Lowry tanımı).
• pH, bir çözeltinin asidik veya bazik olma derecesini gösterir. $pH = -log[H^+]$.
• Kuvvetli asitler ve bazlar suda tamamen iyonlaşırken, zayıf asitler ve bazlar kısmen iyonlaşır.
• Asitlik sabiti ($K_a$) ve bazlık sabiti ($K_b$), zayıf asitlerin ve bazların iyonlaşma derecesini gösterir.

💡 İpucu: pH değeri 7'den küçükse çözelti asidik, 7'den büyükse baziktir. pH=7 ise nötrdür.

📝 **Örnek:** $HCl(suda) \rightarrow H^+(suda) + Cl^-(suda)$ (kuvvetli asit)

📝 **Örnek:** $NH_3(suda) + H_2O(s) \rightleftharpoons NH_4^+(suda) + OH^-(suda)$ (zayıf baz)

📌 Titrasyon

Titrasyon, derişimi bilinmeyen bir çözeltinin derişimini, derişimi bilinen bir çözelti (standart çözelti) kullanarak belirleme işlemidir.

• Eşdeğerlik noktası, asit ve bazın tamamen nötrleştiği noktadır.
• Dönüm noktası, indikatörün renk değiştirdiği ve eşdeğerlik noktasına en yakın olan noktadır.
• Kuvvetli asit-kuvvetli baz titrasyonlarında eşdeğerlik noktasında pH 7'dir.
• Zayıf asit-kuvvetli baz veya kuvvetli asit-zayıf baz titrasyonlarında eşdeğerlik noktasında pH 7'den farklıdır.

⚠️ Dikkat: Titrasyon eğrileri, titrasyon işlemini görselleştirmek için kullanılır ve eşdeğerlik noktasını belirlemede yardımcı olur.

📝 **Örnek:** Bir $HCl$ çözeltisinin $NaOH$ çözeltisi ile titrasyonu.