Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru cevaplayabilmek için "karışım" ve "saf madde" kavramlarını iyi anlamamız gerekiyor.
- Karışım Nedir? İki veya daha fazla maddenin kimyasal özelliklerini kaybetmeden bir araya gelmesiyle oluşan maddelerdir. Karışımları oluşturan maddeler fiziksel yöntemlerle birbirinden ayrılabilir. Örneğin, tuzlu suyu ısıtarak suyu buharlaştırıp tuzu ayırabiliriz.
- Saf Madde Nedir? Tek bir tür atom veya molekülden oluşan maddelerdir. Elementler (örneğin demir, oksijen) ve bileşikler (örneğin su, karbondioksit) saf maddelerdir. Saf maddeler, karışımların aksine, fiziksel yöntemlerle daha basit maddelere ayrılamazlar (bileşikler kimyasal yöntemlerle ayrılabilir).
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hava: Hava, azot, oksijen, argon, karbondioksit gibi farklı gazların bir araya gelmesiyle oluşan bir karışımdır. Bu gazlar kimyasal olarak birleşmez, kendi özelliklerini korurlar. Bu nedenle hava bir karışımdır.
- B) Tuzlu su: Tuzlu su, tuzun (sodyum klorür) su içinde çözünmesiyle oluşan bir karışımdır. Tuz ve su kimyasal olarak birleşmez, fiziksel olarak bir araya gelirler. Tuzlu suyu ısıtarak suyu buharlaştırıp tuzu elde edebiliriz. Bu nedenle tuzlu su bir karışımdır.
- C) Demir: Demir, periyodik tabloda Fe sembolüyle gösterilen bir elementtir. Sadece demir atomlarından oluşur ve saf bir maddedir. Farklı maddelerin bir araya gelmesiyle oluşmadığı için bir karışım değildir.
- D) Ayran: Ayran, yoğurt, su ve tuzun karıştırılmasıyla elde edilen bir içecektir. Bu maddeler kimyasal olarak birleşmez, fiziksel olarak bir araya gelirler. Bu nedenle ayran bir karışımdır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, demir saf bir madde (element) olduğu için bir karışım değildir.
Cevap C seçeneğidir.