Sevr Antlaşması'nın imzalanmasında etkili olan faktörlerden biri aşağıdakilerden hangisidir? (Orta)
A) Türk ordusunun güçlenmesi
B) İtilaf Devletleri arasındaki anlaşmazlıklar
C) Osmanlı Devleti'nin savaştan galip çıkması
D) İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Devleti'ni parçalama isteği
E) Türk milletinin antlaşmaya razı olması
Sevr Antlaşması, I. Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti'ne dayatılan ve Türk tarihi için büyük önem taşıyan bir barış antlaşması taslağıydı. Bu antlaşmanın imzalanmasında etkili olan temel faktörleri anlamak için seçenekleri dikkatlice inceleyelim:
- A) Türk ordusunun güçlenmesi: Bu seçenek doğru değildir. I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı Devleti'nin ordusu terhis edilmiş, silahları toplanmış ve büyük ölçüde güçsüzleştirilmişti. Sevr Antlaşması'nın imzalandığı dönemde Türk ordusu henüz Kurtuluş Savaşı'nı başlatacak güce ulaşmamıştı. Tam tersine, ordunun zayıflığı İtilaf Devletleri'nin işini kolaylaştırmıştır.
- B) İtilaf Devletleri arasındaki anlaşmazlıklar: İtilaf Devletleri arasında bazı konularda anlaşmazlıklar olsa da, bu anlaşmazlıklar Osmanlı Devleti'ni parçalama ve zayıflatma konusundaki genel hedeflerini engellememiştir. Hatta bu anlaşmazlıklar bazen antlaşmanın hazırlanış sürecini uzatsa da, nihai olarak Osmanlı'nın aleyhine bir sonuç doğurmuştur.
- C) Osmanlı Devleti'nin savaştan galip çıkması: Bu seçenek kesinlikle yanlıştır. Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı'ndan yenik ayrılan devletlerden biriydi. Sevr Antlaşması da bu yenilginin bir sonucuydu ve galip devletler tarafından mağlup Osmanlı Devleti'ne dayatılmıştır.
- D) İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Devleti'ni parçalama isteği: Bu seçenek doğru cevaptır. İtilaf Devletleri (başta İngiltere, Fransa ve İtalya), I. Dünya Savaşı sırasında yaptıkları gizli antlaşmalarla (Sykes-Picot, Londra Antlaşması vb.) Osmanlı topraklarını kendi aralarında paylaşma ve Osmanlı Devleti'ni tamamen ortadan kaldırma veya çok küçük bir Anadolu devleti haline getirme niyetindeydiler. Sevr Antlaşması, bu parçalama ve paylaşma isteğinin hukuki bir belgesi olarak hazırlanmıştır. Antlaşmanın hükümleri, Osmanlı Devleti'nin varlığını sona erdirme ve topraklarını işgalci güçlere bırakma amacı taşıyordu.
- E) Türk milletinin antlaşmaya razı olması: Bu seçenek doğru değildir. Türk milleti, Sevr Antlaşması'nın ağır ve onur kırıcı şartlarını asla kabul etmemiştir. Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde başlayan Türk Kurtuluş Savaşı, bu antlaşmaya karşı verilen ulusal mücadelenin en büyük kanıtıdır. Antlaşma, Osmanlı Hükümeti'nin temsilcileri tarafından imzalanmış olsa da, Türk milletinin temsilcisi olan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından reddedilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında, Sevr Antlaşması'nın imzalanmasında en etkili faktörün İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Devleti'ni parçalama ve kendi çıkarları doğrultusunda paylaşma isteği olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap D seçeneğidir.
