İşte belirtilen kurallara uygun olarak hazırlanmış 12. sınıf İnkılap Tarihi 1. Dönem 2. Yazılı 6. Senaryo Test 1 için konu özeti:
🎓 12. sınıf inkılap tarihi 1. dönem 2. yazılı 6. senaryo Test 1 - Ders Notu
Bu özet, Mondros Ateşkes Antlaşması, cemiyetler, Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı ve kongreler dönemini kapsayan temel bilgileri içermektedir. Bu konular, Milli Mücadele'nin hazırlık aşamasını anlamak için kritik öneme sahiptir.
📌 Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918)
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan çekildiği ve İtilaf Devletleri'nin ülkeyi işgaline zemin hazırlayan antlaşmadır.
- Madde 7: İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit eden bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecekti. ⚠️ Dikkat: Bu madde, işgallerin hukuki dayanağı olarak kullanılmıştır.
- Osmanlı ordusu terhis edilecek, silah ve cephaneye el konulacaktı.
- Ulaşım ve haberleşme araçları İtilaf Devletleri'nin kontrolüne geçecekti.
💡 İpucu: Mondros, Osmanlı Devleti için bir "teslimiyet belgesi" niteliğindeydi.
📌 İşgaller Karşısında Tepkiler: Cemiyetler
Mondros sonrası başlayan işgallere karşı kurulan çeşitli cemiyetler, farklı amaçlar gütmüştür.
- Yararlı Cemiyetler (Milli Cemiyetler): Vatanı savunmayı amaçlayan, bölgesel kurtuluşu hedefleyen cemiyetlerdir. Örnekler:
- Kilikyalılar Cemiyeti
- İzmir Müdafaa-i Hukuk-ı Osmaniye Cemiyeti
- Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti
- Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti
- Zararlı Cemiyetler: Ülkeyi parçalamayı veya manda yönetimini savunmayı amaçlayan cemiyetlerdir. Örnekler:
- Wilson Prensipleri Cemiyeti
- İngiliz Muhipleri Cemiyeti
- Kürt Teali Cemiyeti
- Mavri Mira Cemiyeti
- Etnik-i Eterya Cemiyeti
- Hınçak ve Taşnak Cemiyetleri
⚠️ Dikkat: Yararlı cemiyetler, Sivas Kongresi'nde "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir.
📌 Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı (19 Mayıs 1919)
Mustafa Kemal, 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a gönderilmiş, amacı bölgedeki karışıklıkları gidermek ve güvenliği sağlamaktı.
- Ancak Mustafa Kemal, bu görevi fırsat bilerek Milli Mücadele'yi başlatmıştır.
- Samsun Raporu'nda Türklerin haklılığını vurgulamış, işgallere karşı direniş çağrısında bulunmuştur.
💡 İpucu: Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı, Milli Mücadele'nin başlangıç noktasıdır.
📌 Kongreler Dönemi
Milli Mücadele'nin örgütlenmesi ve yol haritasının belirlenmesi amacıyla çeşitli kongreler düzenlenmiştir.
- Erzurum Kongresi (23 Temmuz - 7 Ağustos 1919): Doğu illerini temsil eden delegelerle toplanmış, bölgesel nitelikte olmasına rağmen aldığı kararlar açısından önemlidir.
- Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz kararı alınmıştır.
- Doğu illerinden göç yaşanmaması gerektiği vurgulanmıştır.
- Tüm ülkeyi ilgilendiren kararlar alınmıştır.
- Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919): Tüm vatanı temsil eden delegelerle toplanmış, milli bir kongredir.
- Bütün cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir.
- Kongre kararları tüm ülke için geçerli sayılmıştır.
⚠️ Dikkat: Sivas Kongresi, Milli Mücadele'nin merkezi otoritesini sağlamlaştırmıştır.
