Türk Ticaret Kanunu'na göre, bir ticari davada görevli mahkeme ve yetkili mahkeme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Ticari davalarda genel görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
B) Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi ticari davalara bakar.
C) Ticari davalarda yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
D) Ticari davalarda özel yetki kuralları sadece sözleşmeden doğan davalar için geçerlidir.
Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve ilgili usul hükümleri çerçevesinde, ticari davalarda görevli ve yetkili mahkemelerle ilgili bilgileri adım adım inceleyelim:
- Görevli Mahkeme Kavramı: Görevli mahkeme, bir davanın hangi tür mahkemede (örneğin asliye hukuk, asliye ticaret, sulh hukuk vb.) görüleceğini belirler. Ticari davalar için özel bir görevli mahkeme belirlenmiştir.
- A Seçeneğinin Değerlendirilmesi: "Ticari davalarda genel görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir." ifadesi doğrudur. Türk Ticaret Kanunu'na göre, ticari davalar kural olarak asliye ticaret mahkemelerinde görülür. Bu, ticari uyuşmazlıkların uzmanlık gerektirmesi nedeniyle getirilmiş özel bir düzenlemedir.
- B Seçeneğinin Değerlendirilmesi: "Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi ticari davalara bakar." ifadesi de doğrudur. Ülkemizde her adliyede asliye ticaret mahkemesi bulunmayabilir. Bu gibi durumlarda, kanun koyucu, ticari davaların asliye hukuk mahkemeleri tarafından, asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla görülmesini öngörmüştür. Yani, asliye hukuk mahkemesi o davada bir asliye ticaret mahkemesi gibi hareket eder.
- Yetkili Mahkeme Kavramı: Yetkili mahkeme, bir davanın hangi yerdeki (örneğin Ankara, İstanbul, İzmir vb.) mahkemede görüleceğini belirler.
- C Seçeneğinin Değerlendirilmesi: "Ticari davalarda yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri mahkemesidir." ifadesi doğrudur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (HMK) göre, genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Ticari davalar için özel bir yetki kuralı getirilmemişse, bu genel kural uygulanır.
- D Seçeneğinin Değerlendirilmesi: "Ticari davalarda özel yetki kuralları sadece sözleşmeden doğan davalar için geçerlidir." ifadesi yanlıştır. Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili kanunlarda, ticari davalar için sözleşmeden doğan davaların yanı sıra, poliçe, bono, çek gibi kıymetli evraklardan, sigorta sözleşmelerinden, şirketler hukukundan veya deniz ticaretinden doğan davalar gibi farklı konularda da özel yetki kuralları öngörülmüştür. Örneğin, sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda sigorta ettirenin yerleşim yeri mahkemesi veya rizikonun gerçekleştiği yer mahkemesi de yetkili olabilir. Bu nedenle, özel yetki kurallarının kapsamı "sadece" sözleşmeden doğan davalarla sınırlı değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, D seçeneğindeki ifade hatalıdır.
Cevap D seçeneğidir.
