Hakimlik Sınavı Ticaret Hukuku Test 2

Bir çekin karşılıksız çıkması durumunda, hamilin başvurabileceği hukuki yollar ve süreler ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Hamil, süresi içinde ibraz ettiği çekin karşılıksız çıkması üzerine bankadan karşılıksız işlemi yapmasını isteyebilir.
B) Hamil, keşideciye karşı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapabilir.
C) Hamilin keşideciye karşı müracaat hakkı, ibraz süresinin bitiminden itibaren 6 ay içinde zamanaşımına uğrar.
D) Hamil, cirantalara karşı müracaat hakkını, protesto veya buna eşdeğer bir işlem yapıldıktan sonra kullanabilir.

Bir çekin karşılıksız çıkması durumunda hamilin başvurabileceği hukuki yollar ve süreler, kambiyo senetleri hukukunun önemli bir parçasıdır. Soruda verilen seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:

• A) Hamil, süresi içinde ibraz ettiği çekin karşılıksız çıkması üzerine bankadan karşılıksız işlemi yapmasını isteyebilir.

  Bu ifade doğrudur. Çek, kanuni ibraz süresi içinde bankaya sunulduğunda ve karşılığı bulunmadığında, hamilin (çeki elinde bulunduran kişinin) ilk yapması gereken şey, bankadan "karşılıksızdır" işlemi yapmasını talep etmektir. Banka, çekin arkasına veya ayrı bir belgeye "karşılıksızdır" kaşesi vurarak bu durumu resmi hale getirir. Bu işlem, hamilin diğer hukuki yollara başvurabilmesi için bir ön koşuldur ve protesto yerine geçer.

• B) Hamil, keşideciye karşı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapabilir.

  Bu ifade doğrudur. Çek, bir kambiyo senedi olduğu için, karşılıksız çıkan bir çekle ilgili olarak keşideciye (çek düzenleyene) karşı "kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip" başlatılabilir. Bu takip yolu, genel haciz yoluna göre daha hızlı ve etkilidir, çünkü borçlunun itirazları sınırlıdır ve icra takibi daha çabuk sonuçlanabilir.

• C) Hamilin keşideciye karşı müracaat hakkı, ibraz süresinin bitiminden itibaren 6 ay içinde zamanaşımına uğrar.

  Bu ifade yanlıştır. Hamilin, keşideciye (çek düzenleyene) karşı müracaat hakkı (alacak davası açma veya icra takibi başlatma hakkı), ibraz süresinin bitiminden itibaren 3 yıl içinde zamanaşımına uğrar. 6 aylık zamanaşımı süresi, hamilin cirantalara (çeki ciro edenlere) ve diğer çek borçlularına karşı müracaat hakkı için geçerlidir. Keşidecinin sorumluluğu birincil ve daha uzun sürelidir.

• D) Hamil, cirantalara karşı müracaat hakkını, protesto veya buna eşdeğer bir işlem yapıldıktan sonra kullanabilir.

  Bu ifade doğrudur. Hamilin, cirantalara (çeki ciro edenlere) ve diğer ikincil dereceden borçlulara karşı müracaat hakkını kullanabilmesi için, çekin süresi içinde bankaya ibraz edilmiş ve karşılıksız çıkmış olması ve bu durumun bir protesto ile veya protesto yerine geçen bir işlemle (örneğin bankanın "karşılıksızdır" kaşesi) belgelenmiş olması gerekir. Bu işlem, cirantaların sorumluluğunun doğması için zorunlu bir adımdır.

Yukarıdaki açıklamalara göre, hamilin keşideciye karşı müracaat hakkının zamanaşımı süresini yanlış belirten C seçeneği hatalıdır.

Cevap C seçeneğidir.