Sevgili öğrenciler, bu soruda edebiyatımızdaki temel kavramlardan biri olan "nazım biçimi"ni anlamamız ve seçenekler arasında nazım biçimi olmayanı bulmamız isteniyor.
Öncelikle nazım biçimi ne demektir, onu hatırlayalım:
- Nazım biçimi (veya nazım şekli), bir şiirin dış yapısını, yani kafiye düzenini, ölçüsünü, bent veya dörtlük sayısını, dizelerin kümelenişini belirleyen kuralların bütünüdür. Şiirin nasıl bir kalıba döküldüğünü ifade eder.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Gazel: Divan edebiyatının en yaygın nazım biçimlerinden biridir. Genellikle 5-15 beyitten oluşur, aşk, güzellik, şarap gibi konuları işler. Kafiye düzeni aa, ba, ca, da... şeklindedir. Dolayısıyla bir nazım biçimidir.
- B) Kaside: Yine Divan edebiyatına ait, belirli bir kişiyi övmek veya yermek, bir olayı anlatmak amacıyla yazılan uzun şiirlerdir. Genellikle 33-99 beyit arasında değişir. Kafiye düzeni gazele benzer (aa, ba, ca...). Bu da bir nazım biçimidir.
- C) Roman: Edebiyatın en büyük türlerinden biridir, ancak bir nazım biçimi değildir. Roman, yaşanmış veya yaşanması mümkün olayları, kişileri, yer ve zaman unsurlarını detaylı bir şekilde anlatan düz yazı (nesir) türünde bir edebi eserdir. Şiirle değil, hikaye anlatımıyla ilgilidir.
- D) Mesnevi: Divan edebiyatında, genellikle uzun konuları (destanlar, aşk hikayeleri, didaktik eserler) anlatmak için kullanılan bir nazım biçimidir. Her beyti kendi içinde kafiyelidir (aa, bb, cc, dd...). Bu özelliği sayesinde çok uzun metinler yazmaya imkan tanır. Dolayısıyla bu da bir nazım biçimidir.
Görüldüğü gibi Gazel, Kaside ve Mesnevi şiirin dış yapısını belirleyen, belirli kurallara sahip nazım biçimleridir. Roman ise şiir değil, düz yazı (nesir) türünde bir edebi eserdir.
Cevap C seçeneğidir.
