"Gülmek" kelimesi aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı bir anlamda kullanılmıştır?
A) Onun bu haline çok güldüm.
B) Yüzüme karşı gülerek konuştu.
C) Tarladaki ekinler gülüyor.
D) Fıkraya hepimiz kahkahalarla güldük.
Sevgili öğrenciler, bu soruda "gülmek" kelimesinin farklı anlamlarda kullanımını bulmamız isteniyor. Bir kelimenin cümledeki anlamını anlamak için cümlenin tamamına ve kelimenin bağlamına dikkat etmeliyiz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Onun bu haline çok güldüm. Burada "gülmek" kelimesi, bir durum karşısında eğlenmek, komik bulmak ve sesli bir şekilde tepki vermek (kahkaha atmak veya tebessüm etmek) anlamında kullanılmıştır. Yani, bir insanın yaşadığı bir duruma karşı duyulan eğlenceyi ifade eder.
- B) Yüzüme karşı gülerek konuştu. Bu cümlede "gülmek", bir kişinin konuşurken yüzünde beliren tebessüm veya gülümseme halini ifade eder. Bu, genellikle samimiyet, neşe veya hoşnutluk belirtisidir. Yine bir insan eylemidir.
- C) Tarladaki ekinler gülüyor. İşte bu cümlede "gülmek" kelimesi diğerlerinden farklı bir anlamda kullanılmıştır. Ekinler (bitkiler) gerçek anlamda gülemezler. Burada "gülmek", ekinlerin çok iyi geliştiğini, verimli olduğunu, tarlanın bereketli olduğunu ve adeta canlılık saçtığını ifade etmek için kullanılan mecazi (deyimsel) bir ifadedir. Bitkilere insana ait bir özellik yüklenmiştir (kişileştirme sanatı).
- D) Fıkraya hepimiz kahkahalarla güldük. Bu cümlede "gülmek", bir fıkra (şaka) karşısında duyulan eğlenceyi, neşeyi yüksek sesle (kahkahalarla) dışa vurmak anlamındadır. Bu da A seçeneğindeki gibi "eğlenmek, komik bulmak" anlamının bir başka ifadesidir ve yine bir insan eylemidir.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçeneklerinde "gülmek" kelimesi insanların eğlenmesi, tebessüm etmesi veya bir şeye komik bulması gibi doğrudan insan eylemlerini ifade ederken, C seçeneğinde cansız varlıklar (ekinler) için mecazi bir anlamda, yani "verimli olmak, iyi gelişmek" anlamında kullanılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
