KPSS Tarih Soru Çözümü: 20. Yüzyıl Osmanlı Devleti ve Savaşlar Test 1

Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girme nedenlerinden biri değildir?

A) Almanya ile yapılan gizli ittifak
B) Kaybedilen toprakları geri alma düşüncesi
C) İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Alman yanlısı politikaları
D) Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını koruma isteği
E) Manda ve himaye altına girmekten kurtulma çabası

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girme nedenleri karmaşık ve çok boyutludur. Bu nedenler hem iç dinamiklerden hem de uluslararası siyasetten kaynaklanmaktaydı. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Almanya ile yapılan gizli ittifak: Bu, Osmanlı Devleti'nin savaşa girmesindeki en önemli diplomatik adımlardan biridir. 2 Ağustos 1914'te Almanya ile gizli bir ittifak anlaşması imzalanmıştır. Bu ittifak, Osmanlı'nın Almanya'nın yanında savaşa girmesinin temelini oluşturmuştur. Dolayısıyla bu, bir giriş nedenidir.
• B) Kaybedilen toprakları geri alma düşüncesi: Osmanlı Devleti, özellikle Trablusgarp ve Balkan Savaşları'nda büyük toprak kayıpları yaşamıştı. İttihat ve Terakki yöneticileri, Almanya'nın savaşı kazanacağına inanarak, bu savaşın kaybedilen toprakları (özellikle Balkanlar ve Kafkasya'da) geri almak için bir fırsat olacağını düşünmüşlerdir. Bu da bir giriş nedenidir.
• C) İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Alman yanlısı politikaları: Dönemin iktidar partisi olan İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önde gelen isimleri, özellikle Enver Paşa, Alman hayranıydı ve Almanya'nın askeri gücüne ve modernleşme potansiyeline inanıyorlardı. Bu Alman yanlısı tutum, Osmanlı'nın Almanya safında savaşa girmesinde etkili olmuştur. Bu da bir giriş nedenidir.
• D) Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını koruma isteği: Çanakkale ve İstanbul Boğazları, Osmanlı Devleti için stratejik açıdan hayati öneme sahipti. Rusya'nın sıcak denizlere inme politikası ve uluslararası güçlerin Boğazlar üzerindeki baskısı, Osmanlı'yı bu konuda endişelendiriyordu. Almanya ile ittifak kurarak Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini güvence altına alma düşüncesi de savaşa girme nedenlerinden biriydi. Bu da bir giriş nedenidir.
• E) Manda ve himaye altına girmekten kurtulma çabası: "Manda ve himaye" kavramı, I. Dünya Savaşı sonrasında, özellikle de Osmanlı Devleti'nin yenilgisi ve topraklarının paylaşılması gündeme geldiğinde ortaya çıkmış bir yönetim biçimidir. Osmanlı Devleti savaşa girerken, doğrudan "manda ve himaye altına girmekten kurtulma" gibi bir motivasyonla hareket etmemiştir. Tam tersine, savaşa girme nedenleri arasında bağımsızlığını koruma ve güçlenme arzusu vardı, ancak "manda ve himaye" kavramı o dönemde henüz belirgin bir tehdit olarak algılanmıyordu ve savaşa girmenin doğrudan bir nedeni değildi. Hatta savaşa girip yenilmesi, manda ve himaye tehdidini daha da artırmıştır. Bu nedenle, bu seçenek, Osmanlı'nın savaşa girme nedenlerinden biri değildir.

Cevap E seçeneğidir.