10. sınıf kimya 1. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 3

Aşağıdaki tepkime türlerinden hangisi çökelme tepkimesidir?

A) 2Mg(s) + O2(g) → 2MgO(s)
B) HCl(aq) + NaOH(aq) → NaCl(aq) + H2O(l)
C) AgNO3(aq) + NaCl(aq) → AgCl(s) + NaNO3(aq)
D) CH4(g) + 2O2(g) → CO2(g) + 2H2O(g)
E) NH3(g) + H2O(l) → NH4OH(aq)

Sevgili öğrenciler, kimyasal tepkimeleri anlamak, evrenin işleyişini anlamanın anahtarlarından biridir. Şimdi, çökelme tepkimelerini ve verilen seçenekler arasından doğru olanı adım adım inceleyelim.

• Çökelme Tepkimesi Nedir?

  Çökelme tepkimesi, iki farklı sulu çözeltinin (yani suda çözünmüş maddelerin) karıştırılması sonucunda, çözünmeyen katı bir ürünün (çökelti veya presipitat) oluştuğu tepkimelerdir. Bu katı ürün, çözeltiden ayrılarak dibe çöker veya bulanıklık oluşturur. Tepkime denklemlerinde, çökelti genellikle ürün tarafında parantez içinde "$s$" (solid - katı) sembolü ile gösterilir.

• Seçenek A) $2Mg(s) + O_2(g) \rightarrow 2MgO(s)$

  Bu tepkime, magnezyum metalinin oksijen gazı ile yanarak magnezyum oksit katısını oluşturduğu bir yanma (oksidasyon) ve sentez tepkimesidir. Tepkimeye giren maddeler sulu çözelti halinde değildir ve bir çökelti oluşumu söz konusu değildir. Bu bir çökelme tepkimesi değildir.

• Seçenek B) $HCl(aq) + NaOH(aq) \rightarrow NaCl(aq) + H_2O(l)$

  Bu tepkime, hidroklorik asit ($HCl$) ile sodyum hidroksit ($NaOH$) bazının tepkimeye girerek sodyum klorür tuzu ($NaCl$) ve su ($H_2O$) oluşturduğu bir asit-baz nötralleşme tepkimesidir. Ürünlerden $NaCl$ sulu çözelti ($aq$) halindedir, su ise sıvı ($l$) halindedir. Herhangi bir katı çökelti oluşmadığı için bu bir çökelme tepkimesi değildir.

• Seçenek C) $AgNO_3(aq) + NaCl(aq) \rightarrow AgCl(s) + NaNO_3(aq)$

  Bu tepkimede, gümüş nitrat ($AgNO_3$) ve sodyum klorür ($NaCl$) sulu çözeltileri tepkimeye giriyor. Ürün olarak gümüş klorür ($AgCl$) katısı ve sodyum nitrat ($NaNO_3$) sulu çözeltisi oluşuyor. $AgCl(s)$ ifadesi, gümüş klorürün suda çözünmeyen bir katı olduğunu ve dolayısıyla bir çökelti oluşturduğunu gösterir. Bu durum, çökelme tepkimesinin tanımına tamamen uymaktadır.

• Seçenek D) $CH_4(g) + 2O_2(g) \rightarrow CO_2(g) + 2H_2O(g)$

  Bu tepkime, metan gazının ($CH_4$) oksijen gazı ($O_2$) ile yanarak karbondioksit gazı ($CO_2$) ve su buharı ($H_2O$) oluşturduğu bir yanma tepkimesidir. Tepkimeye giren ve çıkan maddeler gaz halindedir. Sulu çözeltiler ve çökelti oluşumu söz konusu değildir. Bu bir çökelme tepkimesi değildir.

• Seçenek E) $NH_3(g) + H_2O(l) \rightarrow NH_4OH(aq)$

  Bu tepkime, amonyak gazının ($NH_3$) suda çözünerek amonyum hidroksit ($NH_4OH$) sulu çözeltisini oluşturduğu bir çözünme veya asit-baz tepkimesidir (amonyak suda bazik özellik gösterir). Herhangi bir katı çökelti oluşmadığı için bu bir çökelme tepkimesi değildir.

• Sonuç:

  Yukarıdaki analizler sonucunda, sadece C seçeneğindeki tepkimede sulu çözeltilerin karıştırılmasıyla çözünmeyen katı bir ürün (çökelti) oluştuğu açıkça görülmektedir.

Cevap C seçeneğidir.