🎓 kpss öabt çıkmış sorular tamamı pdf indir Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, "kpss öabt çıkmış sorular tamamı pdf indir Test 1" testinde karşılaşabileceğiniz temel Türkçe dil bilgisi ve anlatım konularını sade ve anlaşılır bir şekilde özetlemektedir. Amacımız, bilgileri hızlıca tazeleyerek test çözümüne hazır olmanızı sağlamaktır.
📌 Cümlenin Ögeleri
Cümlenin ögeleri, bir cümleyi oluşturan temel yapı taşlarıdır. Doğru anlamak ve çözümlemek için her ögenin görevini bilmek önemlidir.
- Yüklem: Cümledeki işi, oluşu, durumu bildiren temel ögedir. Yargıyı tamamlar. Yüklemsiz cümle olmaz.
- Özne: Yüklemin bildirdiği işi yapan veya yargının konusu olan ögedir. "Kim?", "Ne?" sorularıyla bulunur.
- Nesne (Belirtili/Belirtisiz): İşten etkilenen varlıktır. Belirtili nesne "-i" hal eki alır ("Kimi?", "Neyi?"), belirtisiz nesne almaz ("Ne?").
- Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı): Yüklemi yer, yön, bulunma, ayrılma gibi açılardan tamamlar. "-e, -de, -den" eklerini alır ("Kime?", "Neye?", "Nerede?", "Nereden?" vb.).
- Zarf Tümleci: Yüklemi zaman, durum, miktar, sebep, araç, koşul gibi yönlerden tamamlar. "Nasıl?", "Ne zaman?", "Ne kadar?", "Neden?" gibi sorularla bulunur.
💡 İpucu: Ögeleri bulurken önce daima yüklemi, sonra özneyi bulun. Diğer ögeler yükleme sorulan doğru sorularla bulunur.
📌 Fiilimsiler (Eylemsiler)
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler getirilerek oluşturulan, fiil özelliklerini tamamen kaybetmeyip isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen sözcüklerdir.
- İsim-Fiil (Mastar): Fiile "-ma, -ış, -mak" ekleri getirilerek yapılır. Cümlede isim gibi kullanılır. (Örn: okuma, gidiş, gelmek)
- Sıfat-Fiil (Ortaç): Fiile "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleri getirilerek yapılır. Bir ismi niteler veya adlaşmış sıfat fiil olarak kullanılır. (Örn: gelen öğrenci, görülesi yer, tanıdık yüz)
- Zarf-Fiil (Bağ-Fiil, Ulaç): Fiile "-ip, -erek, -meden, -ince, -ken, -alı, -dıkça, -r...mez, -esiye, -a...a" gibi ekler getirilerek yapılır. Cümlede zarf görevi üstlenir, yüklemi durum veya zaman yönünden niteler. (Örn: koşarak geldi, gülünce güzelleşti)
⚠️ Dikkat: Fiilimsi ekleri ile kip eklerini karıştırmayın. Kip ekleri fiili çekimlerken, fiilimsi ekleri fiili isim, sıfat veya zarf yapar.
📌 Yazım Kuralları
Türkçede doğru ve anlaşılır iletişim için yazım kurallarına uymak esastır. Özellikle birleşik kelimelerin, büyük harflerin ve sayıların yazımına dikkat etmek gerekir.
- Büyük Harflerin Kullanımı: Cümle başları, özel isimler (kişi adları, yer adları, kurum adları, millet adları), unvanlar, belirli tarih ve gün adları büyük harfle başlar.
- Birleşik Kelimelerin Yazımı: Anlam kayması veya ses düşmesi/türemesi varsa bitişik yazılır (hanımeli, aşevi). Anlam kayması yoksa ayrı yazılır (kuşburnu, deniz yılanı). Somut olarak yer bildiren alt, üst, üzeri sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ayrı yazılır (su altı, yer üstü).
- Sayıların Yazımı: Sayılar metin içinde yazıyla (iki yüz elli), çek ve senet gibi belgelerde rakamla (250) yazılır. Sıra sayıları rakamla yazıldığında yanına nokta konur veya kesme işaretiyle ek ayrılır (3. veya 3'üncü).
- Kısaltmalar: Kurum, kuruluş, ülke adları büyük harfle kısaltılır (TDK, TBMM). Ölçü birimleri küçük harfle kısaltılır (kg, cm). Kısaltmalara gelen ekler kısaltmanın okunuşuna göre getirilir (TDK'nin, cm'den).
💡 İpucu: Birleşik kelimelerin yazımında "anlam kayması var mı?" sorusu çoğu zaman doğru cevaba götürür.
📌 Noktalama İşaretleri
Noktalama işaretleri, okumayı ve anlamayı kolaylaştıran, duygu ve düşünceleri daha net ifade etmemizi sağlayan sembollerdir.
- Virgül (,): Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmak, sıralı cümleleri ayırmak, ara sözleri belirtmek, uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için kullanılır.
- Noktalı Virgül (;): Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri aralarında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır.
- İki Nokta (:): Kendisinden sonra örnek verilecek, açıklama yapılacak veya doğrudan alıntı yapılacak cümlelerin sonuna konur.
- Tırnak İşaretleri (" "): Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözleri belirtmek, cümle içinde özel olarak vurgulanmak istenen sözleri göstermek için kullanılır.
- Kesme İşareti ('): Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme eklerini ayırmak, kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak, sayılara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır.
⚠️ Dikkat: "Ve, veya, ya da" gibi bağlaçlardan önce veya sonra virgül kullanılmaz. Ayrıca, tek yüklemli basit cümlelerde özneyi ayırmak için virgül kullanılmaz.
📌 Anlatım Bozuklukları
Cümlede anlamın açık, net ve doğru bir şekilde ifade edilmesini engelleyen her türlü hata anlatım bozukluğudur. İki ana başlık altında incelenir: anlamsal ve yapısal bozukluklar.
- Anlamsal Bozukluklar:
- Gereksiz Sözcük Kullanımı: Cümlede aynı anlamı veren iki sözcüğün bir arada kullanılması (Örn: "Karşılıklı mektuplaştılar" yerine "Mektuplaştılar").
- Anlamca Çelişen Sözcüklerin Kullanımı: Birbiriyle çelişen ifadelerin aynı cümlede bulunması (Örn: "Elbette bu işi mutlaka bitireceğiz").
- Sözcüğün Yanlış Anlamda Kullanılması: Bir sözcüğün anlamına uygun olmayan yerde kullanılması (Örn: "Fiyatlar pahalıydı" yerine "Fiyatlar yüksekti").
- Deyim ve Atasözü Yanlışları: Deyim veya atasözünün kalıbının bozulması veya yanlış anlamda kullanılması.
- Yapısal Bozukluklar:
- Özne Eksikliği: Cümlede öznenin bulunmaması veya yanlış özne kullanılması.
- Yüklem Eksikliği: Birleşik veya sıralı cümlelerde bir yüklemin eksik olması.
- Tümleç Eksikliği: Dolaylı tümleç, nesne veya zarf tümlecinin eksikliği.
- Ek Eylem Eksikliği: Özellikle sıralı ve bağlı cümlelerde ek eylemin ortak kullanılmasından kaynaklanan bozukluklar.
📝 Örnek: "Arkadaşına güveniyor ve yardım ediyordu." cümlesinde "yardım ediyordu" fiili kime yardım ettiğini belirtmez. Doğrusu: "Arkadaşına güveniyor ve ona yardım ediyordu." (Dolaylı tümleç eksikliği).
