Kurtuluş Savaşı'nın başlamasına zemin hazırlayan ve Osmanlı Devleti'nin fiilen sona erdiğini gösteren antlaşma hangisidir?
A) Sevr Barış Antlaşması
B) Lozan Barış Antlaşması
C) Mondros Ateşkes Antlaşması
D) Uşi Antlaşması
Sevgili öğrenciler, bu soru Kurtuluş Savaşı'mızın başlangıcına ve Osmanlı Devleti'nin son dönemlerine ışık tutan önemli bir konuyu ele alıyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyerek doğru cevaba ulaşalım.
- A) Sevr Barış Antlaşması: Bu antlaşma, I. Dünya Savaşı'ndan sonra İtilaf Devletleri ile Osmanlı Hükümeti arasında imzalanması öngörülen bir barış antlaşması taslağıydı. Ancak, Misak-ı Milli'ye aykırı hükümleri nedeniyle Türk milleti tarafından asla kabul edilmedi ve Kurtuluş Savaşı'mızın kazanılmasıyla uygulanamaz hale geldi. Osmanlı Devleti'nin sonunu getirmeyi amaçlasa da, fiilen sona erdiğini gösteren ve Kurtuluş Savaşı'nı başlatan antlaşma bu değildir; çünkü hiçbir zaman tam anlamıyla yürürlüğe girmedi.
- B) Lozan Barış Antlaşması: Bu antlaşma, Kurtuluş Savaşı'mızın zaferle sonuçlanmasının ardından, yeni Türk Devleti'nin uluslararası alanda tanınmasını sağlayan ve Türkiye Cumhuriyeti'nin tapu senedi niteliğinde olan çok önemli bir belgedir. Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğini tescillemiş olsa da, Kurtuluş Savaşı'nın başlamasına zemin hazırlayan ve Osmanlı'nın fiilen sona erdiğini gösteren antlaşma değildir; tam tersine, savaşın sonucudur.
- C) Mondros Ateşkes Antlaşması: Bu antlaşma, I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin yenilgiyi kabul ederek İtilaf Devletleri ile imzaladığı bir ateşkes antlaşmasıdır. Antlaşmanın özellikle 7. ve 24. maddeleri, Osmanlı topraklarının işgaline zemin hazırlamış, ordunun terhis edilmesi, silahların teslimi, ulaşım ve haberleşme ağlarının kontrol altına alınması gibi ağır şartlar içermiştir. Bu ağır şartlar ve sonrasında başlayan işgaller, Osmanlı Devleti'nin egemenliğini fiilen sona erdirmiş ve Türk milletini direnişe, yani Kurtuluş Savaşı'nı başlatmaya mecbur bırakmıştır. Bu nedenle, Kurtuluş Savaşı'nın başlamasına zemin hazırlayan ve Osmanlı Devleti'nin fiilen sona erdiğini gösteren antlaşma budur.
- D) Uşi Antlaşması: Bu antlaşma, 1912 yılında Osmanlı Devleti ile İtalya arasında Trablusgarp Savaşı'nı sona erdiren bir antlaşmadır. Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti Kuzey Afrika'daki son toprağı olan Trablusgarp'ı kaybetmiştir. Ancak, I. Dünya Savaşı'nın sonuyla veya Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcıyla doğrudan bir ilgisi yoktur ve Osmanlı Devleti'nin fiilen sona erdiğini gösteren bir belge değildir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Kurtuluş Savaşı'nın başlamasına zemin hazırlayan ve Osmanlı Devleti'nin fiilen sona erdiğini gösteren antlaşma Mondros Ateşkes Antlaşması'dır.
Cevap C seçeneğidir.
