"Romanın kahramanı, elindeki eski defteri karıştırırken, bir yandan da kendi hayatının romanını yazıyordu. Ancak bu roman, sadece onun yaşadıklarından ibaret değildi; içine okuduğu diğer romanlardan alıntılar, gazetelerden kesikler, hatta rüyalarından parçalar da serpiştirilmişti. Okur, anlatıcının kurguladığı bu metinlerarası oyunun içinde, hangi gerçekliğin asıl olduğunu sorgulamaya başlıyordu. Yazar, okuyucunun pasif alıcılığını kırarak, onu aktif bir katılımcı haline getirmeyi amaçlıyordu."
Bu metin parçasında belirgin olarak kullanılan anlatım tekniği aşağıdakilerden hangisidir? (1980 Sonrası Türk Edebiyatı romanlarından esinlenilmiştir.)
A) Bilinç akışı
B) İç çözümleme
C) Geriye dönüş
D) Metinlerarasılık (İntertextüalite)
E) Özetleme
Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- Soruyu Anlayalım: Bize verilen metin parçasında, bir roman kahramanının kendi hayatını yazarken, bu romana başka metinlerden (okuduğu romanlardan alıntılar, gazetelerden kesikler, rüyalarından parçalar) eklemeler yaptığından bahsediliyor. Ayrıca, "metinlerarası oyun" ifadesi ve okuyucunun aktif bir katılımcı haline getirilme amacı vurgulanıyor. Bizden bu metinde belirgin olarak kullanılan anlatım tekniğini bulmamız isteniyor.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Bilinç akışı: Bu teknik, karakterin zihninden geçen düşünceleri, duyguları, anıları, çağrışımları mantıksal bir sıra gözetmeksizin, olduğu gibi aktarma yöntemidir. Metinde böyle bir içsel düşünce akışı değil, farklı metinlerin bir araya getirilmesi söz konusu.
- B) İç çözümleme: Anlatıcının, karakterin iç dünyasını, düşüncelerini, duygularını okuyucuya doğrudan aktarmasıdır. Metinde karakterin iç dünyası anlatılsa da, asıl vurgu farklı metinlerin romana dahil edilmesi üzerinedir.
- C) Geriye dönüş: Hikayenin akışını keserek geçmişte yaşanmış bir olaya dönülmesidir (flashback). Metinde geçmişe dönüldüğüne dair bir ifade bulunmuyor.
- E) Özetleme: Olayların, durumların veya karakterlerin uzun bir zaman dilimindeki gelişiminin kısaca anlatılmasıdır. Metinde bir özetleme değil, bir kurgulama tekniği anlatılıyor.
- Doğru Seçeneği Bulalım: Metinde açıkça "okuduğu diğer romanlardan alıntılar, gazetelerden kesikler, hatta rüyalarından parçalar da serpiştirilmişti" deniliyor. Dahası, "anlatıcının kurguladığı bu metinlerarası oyunun içinde" ifadesi, doğrudan bu tekniğe işaret ediyor.
- Metinlerarasılık (İntertextüalite) Nedir?: Metinlerarasılık, bir metnin başka metinlerle (romanlar, şiirler, gazeteler, filmler, şarkılar vb.) bilinçli veya bilinçsiz bir ilişki kurması, onlara gönderme yapması, onları alıntılaması, taklit etmesi veya dönüştürmesi durumudur. Bu teknik, okuyucunun farklı metinler arasındaki bağlantıları kurmasını sağlayarak onu daha aktif bir okur haline getirir. Verilen metin tam da bu durumu anlatmaktadır. Kahramanın yazdığı roman, sadece kendi hayatından değil, başka metinlerden (romanlar, gazeteler, rüyalar) parçalar içererek bir "metinlerarası oyun" kurmaktadır.
Bu açıklamalar ışığında, metinde belirgin olarak kullanılan anlatım tekniği Metinlerarasılık'tır.
Cevap D seçeneğidir.
