Aşağıdaki özelliklerden hangisi iyonik katılar için tipik değildir?
A) Erime noktaları genellikle yüksektir.
B) Sert ve kırılgandırlar.
C) Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
D) Erime noktası düşüktür.
E) Katı hâlde elektrik akımını iletmezler.
İyonik katılar, zıt yüklü iyonların elektrostatik çekim kuvvetleriyle bir arada tutulduğu bileşiklerdir. Bu güçlü çekim kuvvetleri, iyonik katıların birçok fiziksel özelliğini belirler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Erime noktaları genellikle yüksektir. İyonik katılar, iyonlar arasındaki çok güçlü elektrostatik çekim kuvvetleri nedeniyle yüksek erime noktalarına sahiptir. Bu kuvvetleri yenmek ve iyonları birbirinden ayırmak için büyük miktarda enerji gerekir. Bu ifade, iyonik katılar için tipik bir özelliktir.
- B) Sert ve kırılgandırlar. Güçlü iyonik bağlar nedeniyle iyonik katılar genellikle sert bir yapıya sahiptir. Ancak, bir dış kuvvet uygulandığında iyon katmanları kayabilir ve aynı yüklü iyonlar karşı karşıya gelerek birbirlerini iterler. Bu itme kuvveti, kristal yapının kırılmasına neden olur, bu da onları kırılgan yapar. Bu ifade, iyonik katılar için tipik bir özelliktir.
- C) Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. İyonik katılar suda çözündüklerinde, iyonları serbestçe hareket edebilen hale gelir (dissosiasyon). Bu hareketli iyonlar elektrik yükünü taşıyarak çözeltinin elektrik akımını iletmesini sağlar. Bu ifade, iyonik katılar için tipik bir özelliktir.
- D) Erime noktası düşüktür. Yukarıda A seçeneğinde belirtildiği gibi, iyonik katılar güçlü iyonik bağlar nedeniyle yüksek erime noktalarına sahiptir. Düşük erime noktası, kovalent bağlı moleküler katılar gibi, zayıf moleküller arası kuvvetlere sahip maddeler için tipiktir. Dolayısıyla, bu ifade iyonik katılar için tipik bir özellik değildir.
- E) Katı hâlde elektrik akımını iletmezler. Katı hâldeki iyonik katılarda iyonlar kristal kafes içinde sabitlenmiş durumdadır ve serbestçe hareket edemezler. Elektrik akımını iletmek için serbestçe hareket edebilen yüklü taneciklere ihtiyaç duyulduğundan, iyonik katılar katı hâlde elektrik iletkeni değildirler. Bu ifade, iyonik katılar için tipik bir özelliktir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, iyonik katıların erime noktaları genellikle yüksektir. Bu nedenle "Erime noktası düşüktür" ifadesi iyonik katılar için tipik bir özellik değildir.
Cevap D seçeneğidir.
