Aşağıdaki bileşiklerden hangisinin adı doğru verilmiştir?
A) $CO$: Karbon dioksit
B) $N_2O_4$: Diazot trioksit
C) $SF_6$: Kükürt heksaflorür
D) $PCl_3$: Fosfor triklorür
E) $SO_3$: Kükürt dioksit
Bileşikleri adlandırırken, genellikle kovalent (ametal-ametal) bileşikler için kullanılan ön ek sistemini hatırlayalım:
- İlk elementin adı (eğer birden fazla atom varsa ön ekle birlikte, tek atomsa "mono" ön eki genellikle kullanılmaz).
- İkinci elementin atom sayısını belirten ön ek (mono-, di-, tri-, tetra-, penta-, heksa- vb.).
- İkinci elementin kök adının sonuna "-ür" eki getirilir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) $CO$: Karbon dioksit Bu bileşikte bir karbon ($C$) ve bir oksijen ($O$) atomu bulunur. Doğru adlandırma, bir oksijen atomu olduğu için "mono" ön eki kullanılarak Karbon monoksit olmalıdır. "Karbon dioksit" adı $CO_2$ bileşiği için kullanılır. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) $N_2O_4$: Diazot trioksit Bu bileşikte iki azot ($N$) ve dört oksijen ($O$) atomu bulunur. İki azot için "Diazot", dört oksijen için "tetraoksit" ön ekleri kullanılmalıdır. Doğru adlandırma Diazot tetraoksit olmalıdır. "Diazot trioksit" adı $N_2O_3$ bileşiği için kullanılır. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C) $SF_6$: Kükürt heksaflorür Bu bileşikte bir kükürt ($S$) ve altı flor ($F$) atomu bulunur. Bir kükürt için "Kükürt" (mono ön eki kullanılmaz), altı flor için "heksaflorür" ön eki ve son eki kullanılır. Bu adlandırma, kovalent bileşik adlandırma kurallarına göre doğru verilmiştir.
- D) $PCl_3$: Fosfor triklorür Bu bileşikte bir fosfor ($P$) ve üç klor ($Cl$) atomu bulunur. Bir fosfor için "Fosfor" (mono ön eki kullanılmaz), üç klor için "triklorür" ön eki ve son eki kullanılır. Bu adlandırma, kovalent bileşik adlandırma kurallarına göre doğru verilmiştir.
- E) $SO_3$: Kükürt dioksit Bu bileşikte bir kükürt ($S$) ve üç oksijen ($O$) atomu bulunur. Bir kükürt için "Kükürt" (mono ön eki kullanılmaz), üç oksijen için "trioksit" ön eki ve son eki kullanılır. Doğru adlandırma Kükürt trioksit olmalıdır. "Kükürt dioksit" adı $SO_2$ bileşiği için kullanılır. Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.
