12. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 1. senaryo Test 2

Çiçekli bir bitkinin yaprakları, genellikle fotosentezin ana organlarıdır ve bu görevlerini yerine getirebilmek için özel adaptasyonlara sahiptirler.

Aşağıdakilerden hangisi, bir bitki yaprağının yapısı ve görevi ile ilgili yanlış bir bilgidir?

A) Stomalar, gaz alışverişi ve terleme (transpirasyon) olaylarını kontrol eder.

B) Kloroplastlar, palizat parankiması hücrelerinde yoğun olarak bulunur.

C) Kutikula tabakası, yaprağın alt yüzeyinde daha kalındır ve su kaybını önler.

D) İletim demetleri (damarlar), su ve besin maddelerinin taşınmasını sağlar.

E) Sünger parankiması, gazların depolanması ve fotosentez için boşluklar içerir.

Sevgili öğrenciler, bitki yaprakları, fotosentez gibi hayati bir görevi yerine getiren muhteşem yapılardır. Bu soruda, bir bitki yaprağının yapısı ve görevi hakkında verilen bilgilerden hangisinin yanlış olduğunu bulmamız isteniyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Stomalar, gaz alışverişi ve terleme (transpirasyon) olaylarını kontrol eder.

  Bu bilgi doğrudur. Stomalar, yaprak yüzeyinde bulunan küçük gözeneklerdir ve bitkinin karbondioksit alıp oksijen vermesini (gaz alışverişi) ve fazla suyu buhar halinde dışarı atmasını (terleme veya transpirasyon) sağlayan kapı görevi görürler. Açılıp kapanmalarıyla bu süreçleri düzenlerler.

• B) Kloroplastlar, palizat parankiması hücrelerinde yoğun olarak bulunur.

  Bu bilgi de doğrudur. Palizat parankiması, yaprağın üst yüzeyine yakın, uzun ve sıkıca paketlenmiş hücrelerden oluşan bir tabakadır. Bu hücreler, güneş ışığını en iyi şekilde yakalamak ve fotosentez yapmak için bol miktarda kloroplast içerirler. Bu sayede bitkinin besin üretiminin büyük bir kısmı burada gerçekleşir.

• C) Kutikula tabakası, yaprağın alt yüzeyinde daha kalındır ve su kaybını önler.

  Bu bilgi yanlıştır. Kutikula, yaprağın epidermis tabakasının üzerini kaplayan mumsu bir tabakadır ve temel görevi su kaybını önlemektir. Ancak, genellikle yaprağın üst yüzeyi (doğrudan güneşe ve rüzgara maruz kalan kısım) alt yüzeyine göre daha kalın bir kutikula tabakasına sahiptir. Bu, üst yüzeyden buharlaşma yoluyla su kaybını en aza indirmek içindir. Alt yüzeyde ise stomaların daha yoğun bulunması nedeniyle kutikula genellikle daha incedir.

• D) İletim demetleri (damarlar), su ve besin maddelerinin taşınmasını sağlar.

  Bu bilgi doğrudur. Yaprak damarları olarak da bilinen iletim demetleri, ksilem ve floemden oluşur. Ksilem, köklerden aldığı suyu ve mineralleri yapraklara taşırken, floem ise yapraklarda üretilen besin maddelerini (şekerleri) bitkinin diğer kısımlarına dağıtır. Bu sayede bitkinin tüm hücreleri ihtiyaç duyduğu maddelere ulaşır.

• E) Sünger parankiması, gazların depolanması ve fotosentez için boşluklar içerir.

  Bu bilgi de doğrudur. Sünger parankiması, palizat parankimasının altında yer alan, düzensiz şekilli hücrelerden ve aralarında büyük hava boşluklarından oluşan bir tabakadır. Bu hava boşlukları, stomalar aracılığıyla alınan karbondioksitin yaprak içindeki hücrelere kolayca yayılmasını ve fotosentezde üretilen oksijenin dışarı atılmasını sağlar. Ayrıca, bu hücreler de kloroplast içerir ve fotosentez yaparlar.

Yukarıdaki açıklamalara göre, C seçeneğindeki bilgi yanlıştır. Kutikula tabakası genellikle yaprağın üst yüzeyinde daha kalındır.

Cevap C seçeneğidir.