12. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 2. senaryo Test 1

Fotosentez ve hücresel solunum, yeryüzündeki yaşamın devamlılığı için birbirini tamamlayan iki temel biyolojik süreçtir. Bu iki süreç, canlılar arasında enerji ve madde döngüsünü sağlar.
Aşağıdaki ifadelerden hangisi fotosentez ve hücresel solunum arasındaki ilişkiyi doğru bir şekilde yansıtır?

A) Fotosentezde üretilen ATP, solunumda kullanılır.

B) Fotosentezde açığa çıkan oksijen, solunumda tüketilir.

C) Solunumda açığa çıkan karbondioksit, fotosentezde tüketilmez.

D) Fotosentez sadece bitkilerde, solunum ise sadece hayvanlarda gerçekleşir.

E) Her iki süreç de kloroplastlarda gerçekleşir.

Sevgili öğrenciler, fotosentez ve hücresel solunum, doğadaki enerji akışının ve madde döngüsünün temelini oluşturan iki hayati süreçtir. Bu iki süreci doğru anlamak, biyolojinin en temel konularından biridir. Şimdi, bu soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:

• A) Fotosentezde üretilen ATP, solunumda kullanılır.

  Bu ifade doğru değildir. Fotosentezde üretilen ATP (adenozin trifosfat), fotosentezin karanlık evre reaksiyonlarında glikoz sentezi için kullanılır. Canlıların hücresel faaliyetleri için gerekli olan ATP ise hücresel solunum yoluyla üretilir. Yani, fotosentezde üretilen ATP, solunuma aktarılmaz; her süreç kendi ATP'sini üretir ve kullanır.

• B) Fotosentezde açığa çıkan oksijen, solunumda tüketilir.

  Bu ifade doğrudur. Fotosentez, bitkiler, algler ve bazı bakteriler tarafından güneş enerjisi kullanılarak karbondioksit ($CO_2$) ve sudan ($H_2O$) glikoz ($C_6H_{12}O_6$) üretimi ve yan ürün olarak oksijen ($O_2$) açığa çıkarılması sürecidir. Hücresel solunum ise, canlıların glikoz gibi organik molekülleri oksijen ($O_2$) kullanarak parçalayarak enerji (ATP) üretmesi ve yan ürün olarak karbondioksit ($CO_2$) ve su ($H_2O$) açığa çıkarması sürecidir. Bu iki süreç birbirini tamamlar: Fotosentezde üretilen $O_2$, solunumda kullanılır.

• C) Solunumda açığa çıkan karbondioksit, fotosentezde tüketilmez.

  Bu ifade doğru değildir. Hücresel solunumda glikozun parçalanması sonucunda karbondioksit ($CO_2$) açığa çıkar. Bu $CO_2$, atmosferdeki karbondioksit ile birlikte fotosentez yapan canlılar tarafından glikoz üretimi için kullanılır. Yani, solunumda açığa çıkan $CO_2$, fotosentezde tüketilir ve böylece bir döngü oluşur.

• D) Fotosentez sadece bitkilerde, solunum ise sadece hayvanlarda gerçekleşir.

  Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Fotosentez, bitkiler, algler ve siyanobakteriler gibi fotosentetik organizmalarda gerçekleşir. Hücresel solunum ise, enerjiye ihtiyaç duyan hemen hemen tüm canlılarda (bitkiler, hayvanlar, mantarlar, bakteriler vb.) gerçekleşir. Bitkiler de tıpkı hayvanlar gibi hücresel solunum yaparlar.

• E) Her iki süreç de kloroplastlarda gerçekleşir.

  Bu ifade doğru değildir. Fotosentez, ökaryotik hücrelerde kloroplast adı verilen organellerde gerçekleşir. Hücresel solunum ise, ökaryotik hücrelerde sitoplazmada (glikoliz) başlar ve mitokondri adı verilen organellerde devam eder. Prokaryotlarda ise sitoplazma ve hücre zarı üzerinde gerçekleşir.

Yukarıdaki açıklamaları göz önünde bulundurduğumuzda, fotosentez ve hücresel solunum arasındaki doğru ilişkiyi yansıtan ifade B seçeneğidir.

Cevap B seçeneğidir.