Türkiye'nin zengin coğrafyası ve köklü tarihi, birçok eşsiz doğal ve kültürel sembolün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu semboller, genellikle bulundukları bölgenin fiziki ve beşerî özelliklerini yansıtır.
Aşağıdaki sembollerden hangisi, oluşumunda hidrografik (suyla ilgili) süreçlerin belirleyici olduğu bir mekânla eşleştirilebilir?
A) Aspendos Tiyatrosu.
B) Göreme Açık Hava Müzesi.
C) Damlataş Mağarası.
D) Ani Harabeleri.
E) Alacahöyük.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkiye'nin zengin coğrafyası ve tarihinden kaynaklanan semboller arasından, oluşumunda hidrografik (suyla ilgili) süreçlerin belirleyici olduğu bir mekânı bulmamız isteniyor. Hidrografik süreçler denince aklımıza suyun (yağmur, akarsu, yeraltı suyu, deniz suyu vb.) yeryüzünü şekillendirme, aşındırma, taşıma ve biriktirme faaliyetleri gelmelidir.
- A) Aspendos Tiyatrosu: Aspendos Tiyatrosu, Roma döneminden kalma, insanlar tarafından inşa edilmiş devasa bir yapıdır. Tamamen beşerî (insan eliyle) bir oluşumdur, doğal veya hidrografik süreçlerle bir ilgisi yoktur.
- B) Göreme Açık Hava Müzesi: Göreme, Kapadokya bölgesinde yer alır ve "peri bacaları" ile ünlüdür. Peri bacaları, volkanik tüflerin rüzgar ve sel suları tarafından aşındırılmasıyla oluşmuş doğal oluşumlardır. Her ne kadar su (sel suları) aşınmada rol oynasa da, bu oluşumların temel belirleyicisi volkanik kayaçların farklı dirençleri ve genel erozyon süreçleridir. Ancak bir mağara oluşumu kadar doğrudan hidrografik bir süreç değildir.
- C) Damlataş Mağarası: Damlataş Mağarası, Alanya'da bulunan ünlü bir mağaradır. Mağaralar, genellikle yeraltı sularının (karstik sular) kireçtaşı gibi çözünebilir kayaçları eritmesiyle oluşur. Mağara içindeki sarkıt ve dikitler de suyun içindeki minerallerin çökelmesiyle zamanla oluşur. Bu durum, mağaranın oluşumunda suyun (hidrografik süreçlerin) kesinlikle belirleyici ve birincil rol oynadığını gösterir.
- D) Ani Harabeleri: Ani Harabeleri, Kars'ta bulunan eski bir şehir kalıntısıdır. Tıpkı Aspendos Tiyatrosu gibi, insanlar tarafından inşa edilmiş yapılar topluluğudur. Tarihî ve kültürel bir miras olup, doğal veya hidrografik süreçlerle oluşmamıştır.
- E) Alacahöyük: Alacahöyük, Çorum'da bulunan önemli bir Hitit yerleşim yeridir. Bir höyük, eski uygarlıkların üst üste yerleşmesiyle oluşan yapay bir tepedir. Arkeolojik bir sit alanı olup, doğal veya hidrografik süreçlerle oluşmamıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, oluşumunda hidrografik (suyla ilgili) süreçlerin belirleyici olduğu mekân Damlataş Mağarası'dır.
Cevap C seçeneğidir.
