$19$. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin siyasi varlığını tehdit eden en önemli iç faktörlerden biri, Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımının etkisiyle ortaya çıkan azınlık isyanları olmuştur. Özellikle Balkanlardaki Hristiyan topluluklar arasında milliyetçi fikirler hızla yayılmıştır.
Bu durumun Osmanlı Devleti üzerindeki sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Osmanlı toprak bütünlüğünün bozulmaya başlaması
B) Avrupa devletlerinin Osmanlı'nın iç işlerine müdahale etme fırsatı bulması
C) Osmanlıcılık fikrinin güçlenerek devlet politikasına yön vermesi
D) Balkanlarda yeni bağımsız devletlerin ortaya çıkması
E) Osmanlı Devleti'nin askeri ve ekonomik kaynaklarının tükenmesi
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'ni derinden etkileyen milliyetçilik akımının sonuçlarını anlamamızı istiyor. Özellikle Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik, çok uluslu imparatorluklar için büyük bir tehdit oluşturmuştur. Osmanlı Devleti de bu tehditten en çok etkilenen devletlerden biri olmuştur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Osmanlı toprak bütünlüğünün bozulmaya başlaması: Milliyetçilik akımı, Osmanlı bünyesindeki farklı milletlerin kendi bağımsız devletlerini kurma isteğini tetiklemiştir. Bu durum, isyanlar ve savaşlar sonucunda Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki topraklarını kaybetmesine ve toprak bütünlüğünün parçalanmasına yol açmıştır. Bu nedenle, bu bir sonuçtur.
- B) Avrupa devletlerinin Osmanlı'nın iç işlerine müdahale etme fırsatı bulması: Avrupa devletleri, Osmanlı topraklarındaki azınlıkların (özellikle Hristiyan azınlıkların) haklarını bahane ederek Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmışlardır. Bu müdahaleler, Osmanlı'nın egemenliğini zayıflatmış ve uluslararası alanda zor durumda kalmasına neden olmuştur. Bu nedenle, bu da bir sonuçtur.
- C) Osmanlıcılık fikrinin güçlenerek devlet politikasına yön vermesi: Osmanlıcılık, milliyetçilik akımına karşı geliştirilen bir fikir akımıydı. Amacı, Osmanlı topraklarında yaşayan tüm milletleri din, dil, ırk farkı gözetmeksizin "Osmanlı vatandaşı" kimliği altında birleştirerek devleti dağılmaktan kurtarmaktı. Ancak, milliyetçi isyanların artması ve bağımsızlık hareketlerinin başarıya ulaşması, Osmanlıcılık fikrinin başarısız olduğunu ve devleti dağılmaktan kurtaramadığını göstermiştir. Yani, bu akım güçlenerek devleti kurtaramamış, aksine yetersiz kalmıştır. Bu nedenle, bu durum milliyetçiliğin bir sonucu olarak Osmanlıcılığın güçlenmesi değil, aksine zayıflaması ve yetersiz kalmasıdır.
- D) Balkanlarda yeni bağımsız devletlerin ortaya çıkması: Milliyetçilik akımının etkisiyle Yunanistan, Sırbistan, Karadağ, Romanya ve daha sonra Bulgaristan gibi birçok Balkan devleti Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Bu, milliyetçiliğin en somut sonuçlarından biridir. Bu nedenle, bu bir sonuçtur.
- E) Osmanlı Devleti'nin askeri ve ekonomik kaynaklarının tükenmesi: Azınlık isyanlarını bastırmak, bağımsızlık savaşları yapmak ve kaybedilen toprakları geri almak için yapılan mücadeleler, Osmanlı Devleti'nin hem insan gücü hem de mali kaynaklarını büyük ölçüde tüketmiştir. Bu durum, devletin genel gücünü zayıflatmıştır. Bu nedenle, bu da bir sonuçtur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, milliyetçilik akımının azınlık isyanlarına yol açması, Osmanlıcılık fikrinin güçlenerek devleti kurtarmasına değil, aksine bu fikrin yetersiz kalmasına ve devletin dağılma sürecini hızlandırmasına neden olmuştur.
Cevap C seçeneğidir.
