11. sınıf tarih 2. dönem 1. yazılı 5. senaryo meb Test 3

Endüstrileşme ve ulus devletleşme süreçlerinin birleşimi, $XIX$. yüzyıl ve $XX$. yüzyıl başlarında demografik yapıda önemli değişikliklere yol açmıştır. Bu değişiklikler, özellikle göç hareketleri ve nüfusun kentleşmesi şeklinde kendini göstermiştir.
Bu dönemde yaşanan demografik değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Kırsal bölgelerden sanayi merkezlerine doğru büyük iç göçler yaşanmıştır.

B) Nüfus artış hızı, sağlık ve beslenme koşullarının iyileşmesiyle yükselmiştir.

C) Ulusal sınırlar içinde homojen bir nüfus yapısı oluşturma çabaları görülmüştür.

D) İşgücü ihtiyacı nedeniyle uluslararası göç hareketleri artmıştır.

E) Kentleşme oranının düşmesiyle tarımsal üretimde artış yaşanmıştır.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, 19. ve 20. yüzyıl başlarında endüstrileşme ve ulus devletleşme süreçlerinin demografik yapıda yarattığı değişiklikleri anlamamız isteniyor. Özellikle göç hareketleri ve kentleşme gibi konulara odaklanarak, verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğunu bulacağız. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Kırsal bölgelerden sanayi merkezlerine doğru büyük iç göçler yaşanmıştır.

  Bu ifade doğrudur. Endüstrileşme ile birlikte fabrikalar şehirlerde kurulmuş, bu da kırsal kesimdeki insanların daha iyi iş ve yaşam koşulları arayışıyla şehirlere akın etmesine neden olmuştur. Bu durum, "kırdan kente göç" olarak bilinir ve endüstrileşmenin en belirgin demografik sonuçlarından biridir.

• B) Nüfus artış hızı, sağlık ve beslenme koşullarının iyileşmesiyle yükselmiştir.

  Bu ifade de doğrudur. Endüstrileşme dönemi, tıp alanındaki gelişmeler, hijyen koşullarının iyileşmesi ve tarımsal üretimdeki artış sayesinde beslenme imkanlarının çoğalması gibi faktörleri beraberinde getirmiştir. Bu gelişmeler, ölüm oranlarını düşürerek nüfus artış hızının yükselmesine katkıda bulunmuştur.

• C) Ulusal sınırlar içinde homojen bir nüfus yapısı oluşturma çabaları görülmüştür.

  Bu ifade doğrudur. Ulus devletleşme süreçleri, genellikle belirli bir dil, kültür ve kimlik etrafında birleşmiş, homojen bir ulus yaratma ideolojisini benimsemiştir. Bu çabalar, eğitim, dil politikaları ve bazen de zorunlu göçler veya asimilasyon politikaları aracılığıyla nüfusun tek tipleştirilmesini hedeflemiştir.

• D) İşgücü ihtiyacı nedeniyle uluslararası göç hareketleri artmıştır.

  Bu ifade doğrudur. Endüstrileşen ülkelerdeki fabrikaların ve sanayi kollarının artan işgücü ihtiyacı, sadece iç göçleri değil, aynı zamanda uluslararası göçleri de tetiklemiştir. Daha az gelişmiş bölgelerden insanlar, iş bulmak ve daha iyi bir yaşam kurmak amacıyla endüstrileşmiş ülkelere göç etmişlerdir.

• E) Kentleşme oranının düşmesiyle tarımsal üretimde artış yaşanmıştır.

  Bu ifade yanlıştır. Endüstrileşme dönemi, kentleşme oranının düşmesine değil, tam tersine yükselmesine neden olmuştur. Kırsal bölgelerden şehirlere göç eden nüfus, şehirlerin büyümesine ve kentleşme oranının artmasına yol açmıştır. Tarımsal üretimde artış yaşanmış olsa da (teknolojik gelişmeler sayesinde), bu durum kentleşme oranının düşmesiyle değil, genellikle kentleşme oranının artmasıyla paralel olarak, daha az insanla daha fazla üretim yapma ihtiyacından kaynaklanmıştır. Dolayısıyla, "kentleşme oranının düşmesi" ifadesi, bu dönemin genel eğilimine tamamen zıttır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, E seçeneğindeki ifadenin dönemin demografik değişimleriyle çeliştiği açıkça görülmektedir.

Cevap E seçeneğidir.