12. sınıf inkılap tarihi 2. dönem 1. yazılı 5. senaryo Test 3

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra milli kültürün geliştirilmesi ve korunması amacıyla önemli kurumlar oluşturulmuştur. Bu kurumlardan Türk Dil Kurumu $1932$'de, Türk Tarih Kurumu ise $1931$'de kurulmuştur.

Bu iki kurumun kuruluş amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi ortaktır?

A) Çok partili siyasi hayata geçişi desteklemek

B) Laik devlet ilkesini güçlendirmek

C) Milli benliği ve kültürel kimliği güçlendirmek

D) Batı dillerinin ve tarihinin araştırılmasını sağlamak

E) Eğitim ve öğretimde birliği sağlamak

Sevgili öğrenciler, bu soru Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş dönemindeki kültürel devrimleri ve milli kimlik inşasını anlamamız açısından çok önemlidir. Şimdi adım adım bu soruyu inceleyelim:

• Soruda, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra milli kültürün geliştirilmesi ve korunması amacıyla kurulan Türk Dil Kurumu ($1932$) ve Türk Tarih Kurumu ($1931$) hakkında bilgi verilmektedir. Bizden bu iki kurumun ortak kuruluş amacını bulmamız isteniyor.
• A) Çok partili siyasi hayata geçişi desteklemek: Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu, siyasi sistemle doğrudan ilgili kurumlar değildir. Onların temel amacı kültürel ve bilimsel çalışmalardır. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
• B) Laik devlet ilkesini güçlendirmek: Laiklik, Cumhuriyet'in temel niteliklerinden biri olsa da, Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu'nun doğrudan ve ortak kuruluş amacı laiklik ilkesini güçlendirmek değildir. Bu kurumlar dil ve tarih araştırmalarına odaklanmıştır. Bu nedenle B seçeneği de doğru değildir.
• C) Milli benliği ve kültürel kimliği güçlendirmek:
  • Türk Dil Kurumu (TDK): Türk dilini yabancı etkilerden arındırmak, zenginleştirmek ve bilimsel olarak inceleyerek Türk milletinin kendi diline sahip çıkmasını sağlamayı amaçlamıştır. Dil, milli kimliğin en temel unsurlarından biridir.
  • Türk Tarih Kurumu (TTK): Türk tarihini derinlemesine araştırarak, Türklerin dünya medeniyetine katkılarını ortaya koymak, milli tarih bilincini geliştirmek ve geçmişle gurur duyan bir nesil yetiştirmeyi hedeflemiştir. Tarih de milli benliğin önemli bir parçasıdır.
  • Her iki kurum da, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde yaşanan kimlik arayışlarına bir cevap olarak, Türk milletinin kendine özgü dilini ve tarihini ön plana çıkararak milli benliği ve kültürel kimliği güçlendirme ortak amacını taşımıştır. Bu, Cumhuriyet'in temel ideolojilerinden biri olan milliyetçilik ilkesinin kültürel alandaki yansımalarıdır.
• D) Batı dillerinin ve tarihinin araştırılmasını sağlamak: Bu kurumların öncelikli amacı Batı dillerini ve tarihini araştırmak değil, Türk dilini ve Türk tarihini araştırmaktır. Elbette bilimsel çalışmalar kapsamında diğer kültürler de incelenebilir ancak kuruluş amaçları Türk kültürü üzerinedir. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
• E) Eğitim ve öğretimde birliği sağlamak: Eğitim ve öğretimde birliği sağlama amacı, $1924$'te çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu (Öğretim Birliği Yasası) ile gerçekleştirilmiştir. Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu, eğitim müfredatına katkı sağlasa da, doğrudan eğitim ve öğretimde birliği sağlama amacıyla kurulmamışlardır. Bu nedenle E seçeneği de doğru değildir.
• Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu'nun ortak ve temel kuruluş amacının milli benliği ve kültürel kimliği güçlendirmek olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap C seçeneğidir.