"Hava o kadar mütemadiyen yağdı ki sel felaketi kaçınılmaz oldu."
Bu cümlede altı çizili kelimenin bağlamdan hareketle taşıdığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?
A) Aralıklı olarak
B) Sürekli olarak
C) Çok şiddetli bir şekilde
D) Az ve hafif
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir kelimenin anlamını cümlenin bütününe bakarak, yani bağlamdan hareketle bulmamız isteniyor. Haydi, adım adım inceleyelim:
- Öncelikle cümleyi dikkatlice okuyalım: "Hava o kadar mütemadiyen yağdı ki sel felaketi kaçınılmaz oldu."
- Cümlenin ana fikri, havanın yağması sonucunda bir sel felaketinin meydana gelmesidir. Üstelik bu sel felaketi "kaçınılmaz" olmuş, yani kesinlikle yaşanmış.
- Şimdi altı çizili kelimeye, "mütemadiyen" kelimesine odaklanalım. Bu kelime, yağmurun nasıl yağdığını anlatıyor.
- Eğer bir yağmur, sel felaketini kaçınılmaz hale getiriyorsa, bu yağmurun nasıl bir yağmur olması gerekir?
- A) Aralıklı olarak: Eğer yağmur aralıklı, yani bir başlayıp bir durarak yağsaydı, sel felaketinin "kaçınılmaz" olması daha zor olurdu. Bu seçenek, cümlenin sonucuna pek uymuyor.
- B) Sürekli olarak: Eğer yağmur sürekli, hiç durmadan yağarsa, toprağın suyu emme kapasitesi dolar ve su birikmeye başlar. Bu durum, sel felaketini kaçınılmaz hale getirebilir. Bu seçenek, cümlenin anlamıyla çok iyi örtüşüyor. "Mütemadiyen" kelimesi de zaten "sürekli, durmadan" anlamlarına gelir.
- C) Çok şiddetli bir şekilde: Yağmurun şiddetli olması da selin nedeni olabilir, evet. Ancak "mütemadiyen" kelimesi daha çok bir eylemin zaman içindeki devamlılığını, kesintisizliğini ifade eder, şiddetini değil. Cümlede hem şiddetli hem de sürekli yağmış olabilir ama "mütemadiyen" kelimesinin doğrudan anlamı şiddet değildir, sürekliliktir.
- D) Az ve hafif: Eğer yağmur az ve hafif yağsaydı, sel felaketinin meydana gelmesi, hele ki "kaçınılmaz" olması mümkün olmazdı. Bu seçenek, cümlenin anlamıyla tamamen çelişiyor.
- Gördüğümüz gibi, cümlenin bütününe baktığımızda ve "sel felaketi kaçınılmaz oldu" sonucunu düşündüğümüzde, yağmurun "sürekli olarak" yağmış olması en mantıklı ve uygun açıklamadır. "Mütemadiyen" kelimesi de tam olarak bu anlamı taşır.
Cevap B seçeneğidir.
