Bir yazarın, herhangi bir konuda, kendi görüşlerini, düşüncelerini kesin kurallara bağlı kalmadan, kanıtlama amacı gütmeden, samimi bir dille anlattığı yazı türüdür. Genellikle kişisel izlenimler ve duygular ön plandadır.
Yukarıda özellikleri verilen metin türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Biyografi
B) Makale
C) Deneme
D) Otobiyografi
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden, belirli özelliklere sahip bir yazı türünü bulmamız isteniyor. Verilen özellikleri dikkatlice inceleyelim ve seçeneklerle karşılaştıralım.
- "Bir yazarın, herhangi bir konuda, kendi görüşlerini, düşüncelerini kesin kurallara bağlı kalmadan, kanıtlama amacı gütmeden, samimi bir dille anlattığı yazı türüdür." Bu ifade, yazarın özgürce, içinden geldiği gibi yazabildiğini, bir konuyu ispatlama veya kanıtlama zorunluluğu olmadığını ve kişisel bir üslup kullandığını gösteriyor.
- "Genellikle kişisel izlenimler ve duygular ön plandadır." Bu özellik ise, metinde nesnel gerçeklerden ziyade yazarın öznel bakış açısının, hislerinin ve yorumlarının ağırlıkta olduğunu belirtiyor.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Biyografi: Bir kişinin hayatını anlatan yazı türüdür. Yazar, başka bir kişinin yaşamını, olayları ve başarılarını nesnel bir dille aktarır. Kendi görüşleri ve duyguları ön planda değildir, kanıtlama amacı güder. Bu nedenle verilen özelliklere uymaz.
- B) Makale: Bilimsel veya güncel bir konuda bilgi vermek, bir düşünceyi savunmak veya kanıtlamak amacıyla yazılan yazılardır. Nesnel bir dil kullanılır, veriler ve kanıtlar sunulur. Kesin kurallara bağlıdır ve kanıtlama amacı güder. Bu nedenle verilen özelliklere tamamen zıttır.
- C) Deneme: Bir yazarın herhangi bir konuda, kendi görüşlerini, düşüncelerini kesin kurallara bağlı kalmadan, kanıtlama amacı gütmeden, samimi bir dille anlattığı yazı türüdür. Kişisel izlenimler ve duygular ön plandadır. Yazar, okuyucuyla sohbet ediyormuş gibi bir üslup kullanır. Verilen tüm özellikler deneme türünü birebir karşılamaktadır.
- D) Otobiyografi: Bir kişinin kendi hayatını anlattığı yazı türüdür. Yazarın kendi yaşam öyküsünü aktarması esastır. Kendi görüşleri ve duyguları olsa da, "herhangi bir konuda" değil, kendi hayatı hakkındadır. Bu nedenle verilen genel tanıma tam olarak uymaz.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, soruda özellikleri verilen metin türünün "Deneme" olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
