TYT Coğrafya Rüzgarlar: Çıkmış Sorular ve Çözüm Taktikleri Test 1

Sürekli rüzgarlar, Dünya üzerindeki genel basınç kuşakları arasında yıl boyunca esen rüzgarlardır. Aşağıdaki sürekli rüzgarlardan hangisi, genellikle $30^\circ$ enlemlerindeki dinamik yüksek basınç alanlarından Ekvator'daki termik alçak basınç alanlarına doğru eser ve ticaret gemileri tarafından kullanıldığı için bu adı almıştır?

A) Batı Rüzgarları
B) Kutup Rüzgarları
C) Alize Rüzgarları
D) Muson Rüzgarları
E) Meltem Rüzgarları

Sürekli rüzgarlar, Dünya'nın genel basınç kuşakları arasındaki sıcaklık ve basınç farklarından dolayı yıl boyunca belirli yönlerde esen küresel rüzgarlardır. Bu rüzgarlar, Dünya'daki iklim ve hava olaylarının şekillenmesinde önemli bir rol oynar.

• Soru, bizden belirli özelliklere sahip sürekli bir rüzgarı bulmamızı istiyor. Bu rüzgarın temel özellikleri şunlardır:

  1. Genellikle $30^\circ$ enlemlerindeki dinamik yüksek basınç alanlarından Ekvator'daki termik alçak basınç alanlarına doğru eser.

  2. Ticaret gemileri tarafından kullanıldığı için bu adı almıştır.

• Şimdi seçenekleri bu iki önemli özelliğe göre tek tek inceleyelim:
• A) Batı Rüzgarları: Bu rüzgarlar, $30^\circ$ enlemlerindeki dinamik yüksek basınç alanlarından $60^\circ$ enlemlerindeki dinamik alçak basınç alanlarına doğru eserler. Yani Ekvator'a doğru değil, kutuplara doğru bir hareketleri vardır. Bu nedenle sorudaki tanıma uymazlar.
• B) Kutup Rüzgarları: Bu rüzgarlar, $90^\circ$ kutup bölgelerindeki termik yüksek basınç alanlarından $60^\circ$ enlemlerindeki dinamik alçak basınç alanlarına doğru eserler. Başlangıç noktaları ($30^\circ$ enlemleri değil) ve yönleri (Ekvator'a doğru değil) itibarıyla sorudaki tanıma uymazlar.
• C) Alize Rüzgarları: Bu rüzgarlar, tam da soruda belirtildiği gibi, $30^\circ$ enlemlerindeki subtropikal yüksek basınç alanlarından Ekvator çevresindeki termik alçak basınç alanlarına doğru eserler. Ayrıca, tarih boyunca yelkenli ticaret gemileri tarafından deniz aşırı yolculuklarda (özellikle Atlantik Okyanusu'nu geçerken) kullanıldıkları için "ticaret rüzgarları" olarak da bilinirler. Bu özellikleri ile sorudaki tanıma tamamen uyarlar.
• D) Muson Rüzgarları: Muson rüzgarları sürekli rüzgarlar değil, mevsimlik rüzgarlardır. Kara ve deniz arasındaki farklı ısınma özelliklerine bağlı olarak yazın denizden karaya, kışın karadan denize doğru yön değiştirirler. Sorudaki "yıl boyunca esen" tanımına uymazlar.
• E) Meltem Rüzgarları: Meltem rüzgarları küresel değil, yerel rüzgarlardır (örneğin deniz meltemi, kara meltemi, vadi meltemi, dağ meltemi). Günlük sıcaklık farklarına bağlı olarak kısa mesafelerde eserler ve genel basınç kuşaklarıyla doğrudan ilişkili değildirler. Sorudaki tanıma uymazlar.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, soruda belirtilen tüm özellikleri (esen yönü, başlangıç ve bitiş basınç kuşakları ve isminin kökeni) taşıyan rüzgarların Alize Rüzgarları olduğu açıktır.

Cevap C seçeneğidir.